Con mèo trong văn hóa lịch sử Việt Nam

Tạm thời rời khỏi guồng quay của cuộc sống bộn bề, tấp nập, Tết là lúc mọi người có những khoảng thời gian quý giá quây quần bên gia đình và cùng nhau tìm lại những giá trị lâu đời của dân tộc. Và một trong số những giá trị thiêng liêng đó chính là biểu tượng của năm nay: loài mèo. 

VÌ SAO NĂM MÃO CỦA VIỆT NAM LẠI LÀ CON MÈO?

Hẳn ai trong chúng ta từ khi còn bé đều đã được nghe qua về 12 con giáp, rằng Tý là chuột, Sửu là trâu, Dần là hổ, Mão là mèo… Thế nhưng, đó chỉ là phiên bản của người Việt Nam mà thôi. Ở những nước đồng văn láng giềng như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, Mão lại là con thỏ. Chà, nếu bây giờ bạn mới biết điều này thì đừng quá bất ngờ nhé. Còn nếu đã biết về sự khác biệt đó rồi, vậy thì có bao giờ bạn tự hỏi rằng, vì sao năm Mão của người Việt Nam chúng ta lại là con mèo, thay vì là con thỏ như trong những phiên bản mười hai con giáp của các nước đồng văn khác chưa

Khác biệt so với phần còn lại của thế giới

Thực ra, để giải thích cho câu hỏi hóc búa này, các nhà nghiên cứu đã dày công khảo cứu hàng chục, thậm chí là cả trăm năm nay nhưng vẫn chưa thể đưa ra một kết luận cuối cùng. Dù rằng chúng ta đều có thể chắc chắn một điều rằng, mọi phiên bản 12 con giáp đều bắt nguồn từ phiên bản ban đầu của người Trung Quốc, nhưng quá trình biến đổi và tạo thành những dị bản tại các quốc gia khác nhau thì vẫn còn là một ẩn số. Hiện tại, giới nghiên cứu chỉ có thể nêu ra một số giả thuyết như sau:

Giả thuyết thứ nhất, đó là, với người Việt Nam, mèo phổ biến hơn thỏ cho nên đã có sự thay đổi như vậy. Tuy nhiên, nếu xem xét kĩ thì điều này không thực sự chính xác. Phạm vi phân bố của loài thỏ rất rộng, gần như tất cả các châu lục trên thế giới vào thời cổ đại trừ Bắc Cực, Nam Cực và châu Úc thì còn lại đều có sự góp mặt của loài thỏ. Tại Việt Nam, con thỏ xuất hiện trong đời sống của người dân cũng tương đối phổ biến chứ không đến mức ít ỏi đến mức mờ nhạt, để mèo có thể dễ dàng thay thế. Đấy là còn chưa kể, mèo hay thỏ du nhập vào Việt Nam trước, hình tượng loài nào được phổ biến hơn trong văn hóa thời xưa hơn vẫn còn là chưa xác định, nên rất khó để chúng ta có thể đồng tình với giả thuyết này.

Do đó, chúng ta có thể đến với giả thuyết thứ hai, đó là do có sự khác biệt về ngôn ngữ mà mà thay vì Mão là con thỏ, người dân Việt Nam đã thay thế bằng mèo. Trong tiếng Trung Quốc, hai từ này khác nhau về cấu tạo, nhưng về ngữ âm thì mão (măo) và mèo (máo) lại có cách đọc gần giống nhau, đều nghe giống như “mao”. Giả thuyết này được củng cố bởi cuốn từ điển Việt-Bồ-La của Alexandre de Rhodes. Trong đó, vị mục sư đã ghi nhận việc người dân Việt Nam tại những vùng mà ông tiếp xúc gọi năm Mão là năm “mẹo”, với mẹo ở đây trong phương ngữ của cư dân có nghĩa là mèo. Có thể tóm tắt quá trình sự biến đổi theo giả thuyết này như sau: 12 con giáp du nhập vào Việt Nam với Mão ban đầu là thỏ, sau đó do hiện tượng gần âm mà người Việt Nam dần đi chệch từ hình tượng con thỏ sang con mèo. Ở những vùng địa phương, bản thân từ “mão” cũng được Việt hóa thành “mẹo”.

Dù thế, vẫn có bằng chứng cho thấy rằng các lễ hội đón năm mới trong cung đình của các triều đại phong kiến Việt Nam sử dụng hình ảnh con thỏ vào năm Mão thay vì con mèo. Vậy phải lí giải ra sao đối với hiện tượng này? Đến đây, chúng ta lại phải tiếp tục đặt ra một giả thuyết thứ ba khác nữa: trái với tầng lớp dân chúng, giới thượng lưu của Việt Nam trong lịch sử vẫn giữ vững truyền thống từ Trung Quốc ban đầu, nên hình tượng Mão là thỏ vẫn được giữ nguyên. Dễ thấy, trong bối cảnh cung đình, những người tham gia các lễ hội đón năm mới thì thường là các bậc sĩ phu uyên bác, các vị quý tộc được đào tạo ăn học bài bản… nói chung là đều biết Hán tự ở một mức cao hơn so với đa phần dân chúng. Có lẽ vì thế nên họ đã không xảy ra sự nhầm lẫn từ “mão” thành “mèo” như đại chúng đương thời gặp phải. Do đó, sự phát triển Mão từ thỏ thành mèo được văn hóa dân gian nuôi dưỡng và phát triển cho đến ngày nay, trái ngược với đó là sự sụp đổ của văn hóa cung đình Việt Nam khi chế độ phong kiến kết thúc, kéo theo sự biến mất của hình tượng Mão như là loài thỏ tại Việt Nam.

LOÀI MÈO ĐÃ “XÂM CHIẾM” THẾ GIỚI (VÀ CẢ VIỆT NAM) NHƯ THẾ NÀO?

Như vậy, việc thay đổi Mão từ con thỏ sang con mèo đã phản ánh sự xuất hiện của con mèo trong dòng chảy lịch sử văn hóa Việt Nam. Tất nhiên, đó cũng là một hiện tượng rất thuận theo xu thế chung, dĩ nhiên rồi, vì ở mọi quốc gia trên thế giới này, nơi nào cũng tồn tại động đảo những con người yêu quý loài mèo mà. Vậy, loài mèo đã “xâm chiếm” thế giới như thế từ bao giờ, và bằng cách nào?

Ngược xa về quá khứ, khoảng 10000 năm về trước, ở khu vực Lưỡi Liềm Màu Mỡ, ngày nay là Trung Đông, con người đang bước vào giai đoạn hưng thịnh nhất của thời kì đồ đá mới. Lương thực được sản xuất thừa mứa và những cư dân đương thời tích trữ chúng trong những kho, những hầm, những bình, những vại. Điều này thu hút những kẻ phá hoại: loài gặm nhấm. Tiêu biểu nhất của đám này chính là chuột.

Trước tình hình này, những cư dân của thời kì đồ đá mới cũng rất đau đầu suy tính và thử nhiều biện pháp, nhưng họ nhận ra rằng một mình họ thì không thể nào giải quyết được vấn đề. Đặt bẫy? Đám chuột có thể dễ dàng né mấy cãi bẫy thô sơ của họ. Tự thân lùng diệt? Quá khó và cũng tốn rất rất nhiều thời gian. Nói chung, lúc này những con người cổ đại chỉ hi vọng có một thế lực nào đó sẽ xuất hiện để giúp đỡ mình.

Cùng lúc đó, sự phát triển của đám chuột cũng đã kéo theo sự xuất hiện của một giống loài khác tại những khu định cư của con người: mèo rừng châu Phi. Chúng là những kẻ săn mồi chuyên nghiệp, với danh sách thực đơn có thể xực trải dài từ côn trùng, chuột, các loài chim nhỏ cho tới cả rắn. Trong mắt đám mèo nguyên thủy này thì những chỗ cất lương thực của con người không khác gì những mảnh đất tiềm năng cho chúng tác nghiệp sát thủ cả.

Dĩ nhiên, con người cũng nhận thấy nơi nào có sự xuất hiện của chúng thì số lượng chuột bọ phá hoại được giảm đi đáng kể, và thế là cái bắt tay lịch sử giữa con người và loài mèo lần đầu tiên được thiết lập. Con người cung cấp khu vực kiếm mồi và bảo vệ mèo khỏi những mối đe dọa từ thiên nhiên khác, mèo bắt chuột giúp bảo vệ lương thực, tài sản giúp con người. Đó là sự trao đổi ngang hàng.

Sự hợp tác ấy mang lại lợi ích cho cả đôi bên nhiều đến nỗi loài mèo đã dần được xem như là một thành viên trong gia đình của những con người thời kì đồ đá. Quá trình thuần hóa loài mèo lần thứ nhất đã diễn ra như thế, rất khác với những loài động vật được thuần hóa khác khi không có một chiếc lồng, một hàng rào hay những bài huấn luyện, chọn giống lai tạo nào. Thực tế, có thể nói là loài mèo đã tự thuần hóa chính chúng để có thể chung sống với con người.

Khoảng 5000 năm sau, một đợt thuần hóa loài mèo khác đã diễn ra tại Ai Cập. Cũng giống như với lần thuần hóa đầu tiên, đó cũng là một cuộc gặp gỡ và là những cái bắt tay hợp tác giữa cả hai giống loài.

Từ Trung Đông và Ai Cập, mèo rừng châu Phi đã thuần hóa, lúc này còn được biết với cái tên mèo nhà, đã lan toa khắp thế giới thông qua những cuộc di cư, những đoàn người phiêu du từ nơi này đến nơi khác. Trên hành trình dọc con đường tơ lụa nối liền hai châu lục Á-Âu, mèo theo chân những nhà buôn tới phương Đông xa xôi. Trên những con thuyền, mèo cũng những người đi biển cập bến tới tiểu lục Ấn Đồi khu vực hải đảo Đông Nam Á. Bất cứ nơi nào con người có mặt, chuột cũng sẽ mò tới phá hoại và mèo cũng sẽ xuất hiện để đảm bảo những kho lương thực được an toàn.

Những con mèo đầu tiên tới Việt Nam, có lẽ là thông qua những người Hán đầu tiên đặt chân tới vùng đất phiên thuộc Giao Chỉ, hoặc là những thương nhân đến từ phía Nam xa xôi. Thật khó xác định rằng liệu mèo đã đến với người Việt Nam chúng ta như thế nào, nhưng chắc có lẽ ít nhất là từ thời Lý. Bằng chứng là tại nhiều điểm khai quật, người ta đã tìm thấy các bức tượng gốm hoa nâu về chúng, cũng như các sáng tác thời trung đại từ giai đoạn này cũng bắt đầu xuất hiện hình bóng của sinh vật này.

Gắn kết khăng khít với con người là thế, nên trong vòng một vài thế kỉ gần đây, sự quan tâm của con người với mèo tăng vọt. Thay vì đơn thuần như một loài vật nuôi giúp kiểm soát động vật gây hại, chúng dần trở thành một loại thú cưng để chủ nhân của chúng có thể khoe mẽ trước mọi người. Giống như chó và nhiều loài sinh vật kiểng khác, mèo bắt đầu được lai tạo để tạo thành những giống mới có tính thẩm mỹ cao hơn. Dần dà, mốt nuôi mèo cảnh được định hình và trở thành một xu thế nổi bật trên khắp thế giới mà tới nay vẫn chưa hề hạ nhiệt. Hàng loạt “con sen” cũng từ đó mà ra đời.

Nhìn lại hành trình loài mèo đến với con người, chúng ta có thể thấy đó là một tình bạn tuyệt vời giữa hai loài. Hoặc suy nghĩ theo một hướng khác, có lẽ chúng đã bày mưu thống trị chúng ta từ hàng ngàn năm trước và việc tự thuần hóa chính mình cũng chỉ là một bước trong kế hoạch của chúng hay chăng? Mặc dù không biết mèo có suy nghĩ đáng sợ đó không, nhưng chẳng thể phủ nhận rằng bây giờ chúng đúng là thú cưng kiểm soát mọi sự đáng yêu và láo toét trên đời này rồi chứ còn gì nữa nhỉ?

HÌNH TƯỢNG CON MÈO TRONG VĂN HÓA DÂN GIAN VIỆT NAM

Dù là một loài có ích và đáng yêu như thế, nhưng trong văn hóa dân gian Việt Nam xưa kia, hình tượng loài mèo lại thường hiện lên… khá là tiêu cực. Không rõ tại sao lại như thế, chỉ biết rằng kể từ khi góp mặt trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, loài mèo đã hiện lên như thế rồi.

Về mặt tâm linh, nhiều người đánh đồng mèo với vận rủi. Dân gian vẫn lưu truyền câu tục ngữ: Mèo đến nhà thì khó, chó đến nhà thì sang. Mèo đã mang đến vận rủi rồi, mèo đen thì lại càng đem đến nhiều xui xẻo hơn. Nhiều người mê tín rằng nếu mèo đen nhảy qua xác một người mới chết, người đó sẽ hóa thành quỷ nhập tràng. Thậm chí, có niềm tin rằng những con mèo già sẽ dễ thành tinh hơn các loài động vật khác, cần nên đề phòng: Mèo già (thì) hóa cáo.

Về mặt tập quán, người ta thường đem mèo ra để gán cho những đức tính xấu. Đã từ lâu con mèo đi vào văn học dân gian với hình tượng của những kẻ không ra gì. Dọc theo dòng chảy lịch sử của Việt Nam, loài mèo được khoác cho vô vàn nhán dãn, hành động, suy nghĩ khác nhau để ám chỉ các hạng người không mấy được thiện cảm trong xã hội. Những câu thành ngữ, tục ngữ hay từ lóng nói về con mèo có thể xếp thành ba nhóm chính như sau:

Nhóm thứ nhất và cũng là nhiều nhất, ám chỉ loại người lăng nhăng, thiếu đứng đắn làm ăn dối trá. Dân gian có câu Mèo mả gà đồng ý nói loại người vô giáo dục sống buông thả. Một câu tục ngữ khác là Mèo đàng chó điếm thì ám chỉ loại người bịp bợm ăn chơi đàng điếm, linh tinh. Lại có câu Chó khô mèo lạc chỉ hạng người vô học, lang thang bất cần đời. Còn những câu như Ăn cơm mèo, nói leo các cụ; Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm như mèo mửa là để phê phán hạng người chỉ biết ăn, ham nói dóc, còn làm thì chẳng ra thể thống gì. Còn câu Mèo già khóc chuột chết thì dùng để ám chỉ những kẻ đạo đức giả, sống không thật với lòng mình…

Nhóm thứ hai dùng để chê bai, móc mỉa những hành động ngu ngốc, hay là để nói đến tình trạng cuộc sống bất lợi, hoặc là để ám chỉ đến những sự éo le của xã hội. Có câu: Mèo nhỏ bắt chuột to dùng để chỉ những hành động dại dột, liều lĩnh, nguy hiểm của những kẻ không biết tự lượng sức mình. Còn câu Chưa biết mèo nào cắn mĩu nào để đưa ra nhận định về một thế cuộc căng thẳng, không thể xác định được bên nào sẽ thắng. Khi nói về sự thiếu thốn, tréo ngoe của số phận, người ta có câu Cơm treo mèo nhịn đói. Hay như một câu khác là Chó treo mèo đậy là một bài học về tính cẩn thận, cảnh giác, trước những thế lực bất hảo thì phải học cách đối phó. Câu “mèo đã khen mèo dài đuôi” đã khắc họa hình ảnh của những kẻ luôn ngạo nghễ một cách rất chủ quan, tự mãn. Hay như câu Mèo vẫn hoàn mèo được dùng để móc mỉa những kẻ bất hảo tưởng như đã thay đổi nhưng cuối cùng lại quay trở về bộc lộ bản chất thật của mình…

Nhóm ba chỉ những khát khao hớ hênh, sự cạnh khoé, nỗi thất vọng và niềm bất đắc chí. Dân gian ta có thành ngữ Mỡ để miệng mèo là để ám chỉ một sự phô bày hớ hênh dễ kích thích cho kẻ xấu đánh cắp, còn như câu Mèo thấy mỡ lại chỉ sự thèm muốn, khát khao không nhịn được của những kẻ không lấy gì làm tốt đẹp. Khi cần chỉ sự tức giận, bất bình, cạnh khóe đã có các câu Chửi mèo quèo chó hoặc Chửi chó mắng mèo hay Đá mèo quèo rế. Chỉ sự mâu thuẫn không hoà hơp được có câu Ăn ở như chó với mèo. Những kẻ buồn bã, ỉu xìu thất vọng thì được so sánh Tiu nghỉu như mèo mất tai. Để chỉ những kẻ vô tích sự mà lại gặp may bất ngờ trong cuộc sống, có câu Mèo mù vớ cá rán…

Không chỉ trong những câu ca dao, dân ca, ngay cả các sáng tác của những bậc trí giả trong thiên hạ thời bấy giờ, hình tựng loài mèo cũng bị đem ra để vùi dập. Đại thi hào Nguyễn Trãi cũng đã từng có đề thơ chê bai loài mèo qua bài thơ “Miêu” như thế này:

  Lọ vẫn sinh ra mãi phương Tây Phụng sự Như Lai, trộm phép thầy Hơn chó được ngồi khi mặt bếp Tiếc hùm, chẳng bảo chước leo cây…  - Nguyễn Trãi, Bài thơ "Miêu" -

Ngoài kho tàng văn học, mèo cũng được đi vào trong nền hội họa-kiến trúc Việt Nam với những hình tượng mang cảm giác không được tốt đẹp cho lắm. Tuy rằng trong nghệ thuật tạo hình, hình tượng con mèo ít được nhắc đến như những con giáp khác như: hổ, trâu, dê, ngựa, gà, lợn… Nhưng hễ cứ xuất hiện, thì mèo lại thường được sắm cho những vai phản diện rõ mồn một. Ví dụ tiêu biểu nhất có thể kể tới là tranh khắc gỗ của làng Đông Hồ ở Việt Nam nổi tiếng, với hai bức tranh "Đám cưới chuột" và "Trạng chuột vinh quy". Trong đó, cả hai bức đều có vẽ cảnh một bầy chuột đem cá và chim đến cống nạp cho mèo. Hai bức tranh này gần giống nhau, dựa theo những chữ Hán và chữ Nôm trong tranh mà người ta sẽ phân biệt ra làm "Đám cưới chuột" hay "Trạng chuột vinh quy". Trong những bức tranh kể trên, con mèo luôn được khắc họa mang đến sự thiếu thiện cảm cho người xem với vẻ mặt dữ tợn, hống hách. Song song với đó là chuột lại được khắc họa giống như những người thuộc tầng lớp dưới, yếu thế và cam chịu, mang lại cảm giác quen thuộc và sự cảm thông cho người xem. Hay như trong những hình vẽ điêu khắc trên Đình Đại Phùng ở Đan Phượng, Hà Nội có một tấm gỗ khắc hình con mèo đang tha trộm cá với vẻ mặt lấm lén, gian manh đang nhìn xuống dưới những người vào viếng…

Phải chăng, trong văn hóa dân gian trung đại Việt Nam, giới nghệ sĩ xem sự tung tác tự do, không phụ thuộc vào chủ của loài mèo là tượng trưng cho một thế lực ngang tàng và tinh ranh, nguy hiểm cần phải chịu sự lên án nên đã bôi xấu hình tượng loài mèo bất chấp? Và cũng phải chăng, chính những người dân Việt Nam thấy ở trong loài chuột hình ảnh của những kẻ thấp cổ bé họng, muôn đời phải chịu sự hà hiếp, phải luôn tìm cách lo lót hậu hĩnh cho tầng lớp cai trị thì cuộc sống mới yên bề trót lọt nên đã có sự thiên vị chúng trong những sáng tác, thậm chí là còn có lúc đánh đồng bản thân với giống loài gây hại này? Câu hỏi này mình xin phép để các bạn tự suy ngẫm nhé!

NHỮNG NĂM QUÝ MÃO ĐÁNG NHỚ NHẤT TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC

Nhân một năm Quý Mão sắp tới, hãy cùng mình điểm lại một vài năm Qúy Mão đáng nhớ nhất trong lịch sử dân tộc:

Đầu tiên, là năm cuối cùng trong thời kì trị vì của các Hùng Vương. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, kỷ Hồng Bàng thị, từ Kinh Dương Vương được phong năm Nhâm Tuất, cùng thời với Đế Nghi, truyền đến cuối thời vua Hùng Vương, ngang với đời Noãn Vương nhà Chu năm thứ 57, tức năm Quý Mão 258 TCN là thì hết, tất cả 2.622 năm [2879 - 258 TCN]. Như vậy, năm Quý Mão đầu tiên trong danh sách là thời điểm khép lại một giai đoạn thuở ban sơ của lịch sử dân tộc ta.

Thứ hai là năm Qúy Mão 43 CN, tương đương với năm Hán Kiến Vũ năm thứ 19). Mùa xuân, tháng giêng, Trưng Nữ Vương cùng em gái là Nhị chống cự lại với quân nhà Hán, thế cô, đều thua chết. Tướng địch Mã Viện đuổi theo đánh quân còn sót là bọn Đô Dương. Đến huyện Cư Phong thì bọn Đô Dương đầu hàng, Viện bèn dựng cột đồng làm giới hạn cuối cùng của nhà Hán. (Cột đồng tương truyền ở trên động Cổ Lâu châu Khâm. Viện có câu thề: "Cột đồng gãy thì Giao Châu diệt". Người Việt ta đi qua dưới cột ấy, thường lấy đá chất vào, thành như gò đống, vì sợ cột ấy gãy).

Thứ ba là năm Qúy Mão 1063. Đây là năm mà vua Lý Nhân Tông ra đời. Bấy giờ vua đương nhiệm là Lý Thánh Tông đã nhiều tuổi, hơn 40 mà chưa có con trai nối dõi, sai Chi hậu nội nhân Nguyễn Bông làm lễ cầu tự ở chùa Thánh Chúa, sau đó Ỷ Lan phu nhân có mang, sinh hoàng tử Càn Đức tức Nhân Tông. (Tục truyền rằng vua cúng khấn cầu tự chưa thấy hiệu nghiệm, nhân đi chơi khắp các chùa quán, xa giá đi đến đâu, con trai con gái đổ xô đến xem không ngớt, duy có một người con gái hái dâu cứ nép trong bụi cỏ lan. Vua trông thấy, gọi đưa vào cung, được vua yêu, phong làm Ỷ Lan phu nhân. Vua muốn có con trai, sai Bông đem hương cầu đảo ở chùa Thánh Chúa. Nhà sư dậy cho Bông thuật đầu thai thác hoá. Bông nghe theo. Việc phát giác, đem chém Bông ở trước cửa chùa. Người sau gọi chỗ ấy là Đồng Bông. Chùa ở xã Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, Đồng Bông ở phía tây trước cửa chùa, nay hãy còn).

Thứ tư là năm Quý Mão 1123. Đây là năm mà nước Chân Lạp cử người sang tiến cống xưng thần với nước ta, nâng cao vị thế của nước Đại Việt trong khu vực Đông Nam Á. Ngoài ra, cũng trong năm này, luật cấm giết trâu được ban bố:

Xuống chiếu rằng: "Trâu là vật quan trọng cho việc cày cấy, làm lợi cho người không ít. Từ nay về sau ba nhà làm một bảo, không được giết trâu ăn thịt, ai làm trái thì trị tội theo hình luật".

Thứ năm là năm Qúy Mão 1183, vua Lý Cao Tông bổ nhiệm tướng Ngô Lý Tín làm Đốc tướng Ai Lao, đánh dấu dã tâm tái xâm lược của nước ta đối với quốc gia này (lần thứ nhất diễn ra dưới thời Lý Thái Tông năm Mậu Tý 1048).

Thứ sáu là năm Qúy Mão 1243. Tháng 2, nhà Lý đắp thành nội, gọi là thành Long Phượng và trùng tu Quốc tử giám. Đây chính là nền tảng cho các Hoàng thành Thăng Long sau này. Tháng 8, nước to, vỡ thành Đại La (đây có lẽ là một trận lũ kỷ lục vào thời ấy). Mùa đông, tháng 10, chọn người bổ sung vào các quân bộ để sai khiến.

Thứ bảy là năm Quý Mão 1303. Mùa xuân, tháng giêng, ngày 15, thượng hoàng ở phủ Thiên Trường, mở hội Vô lượng pháp ở chùa Phổ Minh, bố thí vàng bạc tiền lụa để chẩn cấp dân nghèo trong nước và giảng kinh Giới thí. Tháng 2, lấy Đô áp nha thượng vị Chiêu Hoài hầu Hiện làm Nhập nội phụ quốc thái bảo. Mùa đông, tháng 10, quy định kiểu mũ của vương hầu: người tóc dài đội mũ triều thiên, người tóc ngắn đội mũ bao. Lấy Trần Khắc Chung làm Nhập nội đại hành khiển. Lấy Đoàn Nhữ Hài làm Tham tri chính sự. Trước đây, vua sai Nhữ Hài đi sứ Chiêm Thành, Nhữ Hài xin yết kiến Thượng hoàng ở chùa Sùng Nghiêm núi Chí Linh, suốt ngày không được gặp. Một lát sau, pháp giá ra chơi, Nhữ Hài đến bái yết. Thượng hoàng nói chuyện với Nhữ Hài có đến một giờ. Khi trở về, Thượng hoàng bảo tả hữu: "Nhữ Hài đúng là người giỏi, hắn được Quan gia sai khiến là phải". Trước đây, sứ nước ta tới Chiêm Thành, đều lạy chúa Chiêm trước, rồi sau mới mở chiếu thư. Đến khi Nhữ Hài tới, liền bưng ngay chiếu thư để lên trên án và nói với chúa Chiêm: "Từ khi sứ thiên triều mang chiếu thư của thiên tử sang, xa cách ánh sáng lâu ngày, nay mở chiếu thư, thực như trông thấy mặt thiên tử, tôi phải lạy chiếu thư đã, rồi mới tuyên đọc sau". Rồi lập tức hướng vào tờ chiếu mà lạy. Lúc ấy, chúa Chiêm đứng bên cạnh, lạy thế không khỏi có chút chưa ổn, nhưng lấy cớ mà lạy chiếu thư thì về lý là thuận, mà sứ tiết cũng không phải khuất. Hôm sau, Nhữ Hài treo bảng cấm buôn bán ở Tỳ Ni (bến cảng của Chiêm Thành, nơi tụ tập các thuyền buôn), tuyên đọc xong, treo bảng lên, lại gọi viên coi cảng đến bảo: "Chỗ này người buôn bán tụ họp phức tạp, lại là bến tàu xung yếu, khó giữ gìn, sứ thần về rồi, cất ngay bảng đi, đừng để mất". Ý ông cho rằng Chiêm Thành tuy đã thần phục, nhưng thực ra chưa chịu nội phụ, bảng cấm rốt cục cũng bị bỏ đi, cho nên nói trước như vậy, không để tự họ làm như thế. Sau này, đi sứ Chiêm Thành, không lạy chúa Chiêm là bắt đầu từ Nhữ Hài. Khi về nước, vua rất khen ngợi ông và quyết ý dùng vào chức to, cho nên có lệnh này.

TẾT HÀN THỰC CỔ TRUYỀN CỦA DÂN TỘC

1. Tết Hàn thực là gì? 

Tết Hàn Thực hay Tết bánh trôi bánh chay là một ngày tết vào ngày mồng 3 tháng 3 Âm lịch. "Hàn Thực" nghĩa là "thức ăn lạnh". Ngày tết truyền thống này xuất hiện tại một số tỉnh của Trung Quốc, miền bắc Việt Nam và một số cộng đồng người gốc Hoa trên thế giới. Hàng năm vào ngày này, nhiều gia đình cho xay bột, đồ đỗ xanh, làm bánh trôi, bánh chay (ở Trung Quốc nấu chè trôi nước), nấu xôi chè lễ Phật và cúng gia tiên.

2. Nguồn gốc Tết Hàn thực:

Theo phong tục truyền thống của người Việt Nam, vào ngày Tết Hàn thực, các gia đình thường chuẩn bị bánh trôi, bánh chay dâng lên bàn thờ để cầu mong tổ tiên. Theo nghĩa chữ Hán, “hàn” là lạnh, “thực” là ăn, “Tết Hàn thực” là tết ăn đồ lạnh. Phong tục cổ truyền này có nguồn gốc theo một câu chuyện ở Trung Quốc. Ở Việt Nam, ngày 3 tháng 3 âm lịch ăn tết Hàn thực "phỏng theo người phương Bắc, kỷ niệm ngày Giới Tử Thôi chết cháy". Hai chữ "Hàn Thực" gắn với một điển tích ở Trung Quốc, được biết tới nhiều qua tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc.

Vào đời Xuân Thu (770 - 221), Vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh này ở nước Tề, mai ở nước Sở. Một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi theo phò Vua trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt đã phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng Vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng. Giới Tử Thôi theo phò Vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói. Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Vua ra lệnh đốt rừng nhằm thúc ép Tử Thôi quay về. Không ngờ Tử Thôi quyết chí, 2 mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Hôm ấy là ngày 3 tháng 3 Âm lịch. Nhà Vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, cứ đến mùng 3 tháng 3 Âm lịch, người dân bị cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

3. Ý nghĩa Tết Hàn thực bánh trôi, bánh chay:

Ở Việt Nam hiện nay, người ta chỉ làm bánh trôi hay bánh chay để thế cho đồ lạnh, nhưng chỉ cúng gia tiên, và có ít liên hệ đến Giới Tử Thôi và những kiêng kỵ khác. Vào ngày này, người Việt thường "làm bánh trôi nước, bày cỗ bàn, cúng gia tiên", cho nên bánh trôi còn được gọi là bánh Hàn thực. Theo nhà nghiên cứu Trần Quang Đức, tục ăn bánh trôi vào ngày Hàn thực ở Việt Nam nhiều khả năng được du nhập vào thời Lê, thịnh hành vào giai đoạn Lê Trung Hưng - Nguyễn. Năm 1773, Lê Quý Đôn cho biết: "Tục nước ta trọng nhất bánh trôi nước, mỗi năm cứ ngày mồng 3 tháng 3 thì làm bánh ấy. Người phương Bắc cũng có, gọi là Thủy đoàn". Theo giải thích của Chỉ Nam ngọc âm giải nghĩa (viết vào khoảng thế kỷ 16 thời Lê) giải thích: "Trôi nước có hiệu Thủy đoàn, trong đường ngoài bột nổi hòn lênh đênh".

Mặc dù nguồn gốc của ngày Tết Hàn thực có nguồn gốc từ Trung Quốc, tuy nhiên ở Việt Nam, ngày này không phải để tưởng nhớ Tử Thôi mà có ý nghĩa dân tộc sâu sắc. Vào ngày 3/3 Âm lịch, các gia đình làm bánh trôi, bánh chay cúng ông bà, tổ tiên và không kiêng đốt lửa. Ở nhiều nơi, dân ta cũng làm bánh trôi bánh chay cúng thần hoàng. Những món ăn được nấu trong dịp này làm ra đều được cúng gia tiên với ý nghĩa con cháu một lòng hướng về tổ tiên, nguồn cội. Đặc biệt, trong dịp này người đi xa quê sẽ đoàn tụ cùng gia đình, cùng đi tảo mộ người đã khuất và sum họp bên bữa cơm gia đình.

ĐIỀU GÌ GIÚP BẠN NHÌN THẤY RÕ ĐƯỢC BẢN CHẤT Đ.E.N T.Ố.I CỦA CON NGƯỜI?

1.

Anh họ của tôi nhân dịp con trai đầy tháng đã mua tặng nó một cặp vòng tay bằng vàng trị giá 6000 tệ (tầm 20 triệu tiền Việt Nam). Có một hôm tự nhiên chiếc vòng từ trên tay đứa nhỏ rơi xuống. Chị họ tôi nhặt lên, lúc tính đeo lại cho bé thì lại thấy xúc cảm khi sờ vào nó lạ lạ. Chị nhìn kỹ hơn nữa thì thấy cái phần mạ vàng bên ngoài bị nứt bong ra.

Chị họ lập tức kêu chồng gọi đến tiệm mua vàng hỏi cho rõ chuyện này. Ai ngờ khi đến tiệm vàng thì người ta kêu rằng đây là mạ vàng chứ không phải vàng nguyên chất. Chị họ cảm thấy rất nghi hoặc bởi rõ ràng chồng mình mua là mua vòng bằng vàng nguyên chất nên liền báo cảnh sát.

Hóa ra, qua điều tra người ta phát hiện ra được là bạn thân của chị họ đến nhà chị chơi đã mượn cơ hội ôm bé mà tráo đổi hai chiếc vòng với nhau.

2.

Còn một anh họ cùng thôn khác nữa của tôi giờ đã không còn dám gọi những người đàn ông khác đến nhà mình đ.ánh bài nữa.

Mấy năm nay anh ấy kiếm được tiền nên tết rất thích gọi bạn bè người quen đến nhà chơi bài. Tối hôm đó anh cũng bảo vợ nấu mấy mâm cơm mời bạn bè đến ăn uống xong xuôi thì chuẩn bị tiếp tục đ.ánh bài.

Thế nhưng ai mà biết được hôm đó anh ấy bị chuốc rượu say nên nằm ngủ trên sofa, còn những người khác thì vẫn tiếp tục “chiến đấu”. Bỗng nhiên cái anh ta nghe được tiếng la của người vợ phát ra từ phía phòng ngủ liền cố gắng chống đỡ đứng dậy gọi người vào p.hòng ngủ xem xét với mình. Chưa kịp vào thì người vợ chỉ còn mỗi chiếc quần thu lao ra, liên tục mắng mỏ ai đó trong p.hòng.

Anh ấy ngay lập tức tỉnh rượu, vơ lấy viên gạch lao vào phòng ngủ thì thấy một người đàn ông trong thôn đang ngồi xổm trên sàn không dám cử động. Anh họ gọi người vào rồi đánh hắn một trận. Anh mặc kệ hắn quỳ xuống van xin mà cứ thế rút điện thoại ra gọi cảnh sát đến bắt. Vụ này như nào chắc ai cũng đoán được rồi, hắn ta muốn vô lễ với vợ của anh họ.

Kết cục là hắn ta sau đó cũng ly hôn với vợ rồi chuyển đi nơi khác, trong thôn không ai còn gặp được hắn nữa.

3.

Có một người bạn của tôi rất thích kết thêm bạn bè. Có một ngày, người thân nhờ cậu ấy đón tiếp bạn của mình. Ăn uống xong xuôi thì buổi tối cũng sắp xếp cho người kia ở nhà mình ngủ, không hề có khái niệm người ngoài người trong gì luôn.

Đến ngày thứ hai, khi mà vào gọi người kia dậy thì thấy căn p.hòng ngủ trống trơn, mà chiếc điện thoại iPhone cậu ấy để trong p.hòng làm việc cũng không thấy nữa.

Cậu ấy sau đó nói lại với họ hàng mà sau khi người thân hỏi thì anh ta cũng không có thừa nhận. Sau đó người họ hàng còn trách cậu ấy quá đa nghi, làm như là người ngoài thì không phải là người vậy.

Tuy chiếc điện thoại đó không phải quá đắt nhưng cậu ấy vẫn cảm thấy cực kỳ tức giận. Cậu ấy thề rằng sau này không phải là người thân hay người quen thì tuyệt đối sẽ không bao giờ cho ngủ lại nhà nữa.

Một cách hiểu khác của "thuận theo tự nhiên"

 Khi gặp vấn đề khó khăn, rất nhiều người đều thích nói cái câu "thuận theo tự nhiên", bốn chữ này cứ như một liều thuốc trấn an tâm hồn vậy. Thế nhưng, cô bạn Lương Tiêu của tôi lại có cách hiểu riêng.

Mười năm trước, lúc vừa tốt nghiệp, Lương Tiêu đến Bắc Kinh tìm việc làm. Vào mùa đông, ở đây lạnh đến nỗi nước chảy thành băng, trong căn hầm nhỏ bé không có lò sưởi, cô ấy mỗi ngày đều háo hức chờ đợi tin báo, nhưng cuối cùng vẫn không chỗ nào tuyển cô.

Khi đã ăn bún nước lèo hai ngày trời nhưng không dám nói với bố mẹ, khi đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho lần phỏng vấn thứ năm nhưng vẫn không được nhận, đêm đó đi trên đường, cả thể xác lẫn tinh thần của cô đều đã kiệt quệ. Nhưng nhìn người qua kẻ lại, ai cũng nhiệt tình sôi nổi mà sống, nỗi bất bình trong cô chốc lát liền biến thành không cam tâm. Mà chính lòng bất cam ấy đã khiến cô đưa ra quyết định, có xấu hổ đến mấy cũng không được bỏ chạy.

Ngày hôm sau, cô tự mình quay hai video, một bằng tiếng Trung, một bằng tiếng Anh, gửi chúng đến tất cả hòm thư HR mà cô có thể tìm thấy. Chính hành động kịp thời này đã giúp cô trụ lại được Bắc Kinh. Vài năm sau đó, cô lập công ty riêng cho mình.

Những người thành công đều trải qua chao đảo mới đến được nơi mình muốn, chứ không phải mỗi khi đứng trước khó khăn liền dùng một câu "thuận theo tự nhiên" như cái cớ để chạy trốn. Chỉ khi nỗ lực hết mình trong mọi việc, ta mới có thể cảm nhận được niềm hạnh phúc khi chạm đến mơ ước ở bờ bên kia, chứ không phải gặp chút trở ngại thì dần lùi bước bỏ cuộc trong sự tê tái của bốn chữ “thuận theo tự nhiên” này.

Không bao biện cho sự lười biếng của bản thân, mới có thể nắm bắt được vận may trong khốn cảnh và nếm được trái ngọt của thành công.

Bạn tôi, Tuệ Mẫn, con gái một trong gia đình giàu có, được bố mẹ cưng chiều vô cùng. Lúc thi trượt đại học, cô ấy cho rằng "mệnh mình vốn đã định"; sau này công việc gặp trục trặc, cô lại bảo "có được sinh mệnh, thiếu mất may mắn"; khi cãi nhau với người yêu, cô lại tự nhủ "thuận theo tự nhiên thôi, có lẽ chẳng có duyên phận rồi". Cuộc sống của cô là một mớ hỗn độn, nhưng cô chỉ biết oán trách vận mệnh bất công, không nghĩ đến mình đã hoài phí những năm tháng qua.

Từng xem qua nhiều bài phỏng vấn của những vị tiền bối, khi thỉnh giáo họ những lời khuyên về quy luật sống hạnh phúc, phần lớn đáp án của họ đều thế này: Muốn vợ chồng keo sơn thì phải lo làm lo ăn, đừng để tình yêu ngày này qua tháng khác dần mai một. Muốn đột phá trong công việc thì phải nỗ lực từng ngày, từng bước tiến về phía trước. Muốn có vóc dáng đẹp thì phải duy trì thói quen sống tốt, tính tự giác cao...

Chưa hài lòng với cuộc sống hiện tại thì phải hành động để thay đổi nó, chứ không phải dùng câu "thuận theo tự nhiên" để an ủi bản thân, vờ làm ngơ trước mọi chuyện.

Ai đó từng nói:

"Chỉ cần nỗ lực hết mình, dù không thành công thì cũng luyện được chiếc áo giáp cứng cỏi, tương lai không sợ mưa to gió lớn."

Khi đã nỗ lực nhưng vẫn không đạt được điều mình muốn thì phải dùng lý trí để tự đánh giá, xem xét lại tình hình rồi hẵng bắt tay vào làm. Đừng cứng nhắc quá, hãy mở lòng đối mặt với mọi chuyện, bình tĩnh đi tiếp nhận nó. Đây mới là cảnh giới cao của việc biết tiến biết lùi.

Chúng ta muốn nâng cao chất lượng cuộc sống của mình thì cần có dũng khí để không ngừng chiến đấu, cần có chí khí để thản nhiên gánh vác kết quả. Trong khả năng của mình, dùng toàn lực tiếp tục vươn lên; ngoài khả năng của mình, thuận theo tự nhiên, bình thản tiếp nhận.

Bản chất thực sự của "thuận theo tự nhiên" là sau khi nỗ lực hết mình thì tâm bình thản, sau khi toàn tâm toàn lực thì không cưỡng cầu, chứ không phải đứng trước khó khăn thì thả tay đầu hàng, không buồn hành động. Có lẽ, đây mới là cách giải thích đúng nhất cho bốn chữ "thuận theo tự nhiên".

CHILE: MỘT NGÔN NGỮ BẢN ĐỊA BIẾN MẤT SAU KHI NGƯỜI CUỐI CÙNG TRÊN THẾ GIỚI BIẾT NGÔN NGỮ NÀY QUA ĐỜI

 Bà Cristina Calderon hay còn gọi là Kuluana Cristina (bà Cristina), ở vùng Magallanes, gần Puerto Williams (Chile) đã qua đời ngày 16/2 ở tuổi 93 vì COVID-19. Lúc sinh thời, bà thông thạo ngôn ngữ Yamana của cộng đồng người Yagan, sau khi người chị gái qua đời vào năm 2003, bà trở thành người cuối cùng trên thế giới có thể nói được ngôn ngữ này.

Trước đây, bà đã cố gắng để lại kiến thức của mình bằng cách thực hiện một từ điển của ngôn ngữ này với các bản dịch sang tiếng Tây Ban Nha.

"Đi cùng với bà ấy, một phần quan trọng trong ký ức văn hóa của dân tộc chúng tôi đã chẳng còn nữa." - Bà Lidia Gonzalez, con gái của bà Calderon, nói trên Twitter. Bà Gonzalez hiện là một trong những đại diện đang soạn thảo hiến pháp mới ở Chile.

Tuy nhiên, theo bà, cuốn từ điển còn có nghĩa là vẫn còn có hy vọng bảo tồn ngôn ngữ theo một số hình thức nào đó.

"Mặc dù bà ấy ra đi khiến rất nhiều kiến thức thực nghiệm có giá trị về mặt ngôn ngữ đã bị mất đi, nhưng khả năng cứu vãn và hệ thống hóa ngôn ngữ vẫn còn đó." - Bà Gonzalez nói tiếp.

Dù hiện tại vẫn còn vài chục người Yagan trong cộng đồng, nhưng qua nhiều thế hệ, họ đã ngừng học ngôn ngữ này, vốn được coi là "biệt lập" vì rất khó xác định nguồn gốc của các từ của nó.

Bà Calderon sống trong một ngôi nhà đơn sơ và kiếm sống bằng nghề bán tất đan ở thị trấn Villa Ukika của Chile, một thị trấn do người Yagan lập nên ở ngoại ô Puerto Williams.

Tổ tiên của họ từng sinh sống trên các quần đảo ở cực nam Nam Mỹ, nay là Chile và Argentina.

Nguồn: lostbird.vn

Nếu như đối mặt với “Sự kiện t.uyệt c.hủng”, loài người liệu rằng còn tồn tại?

 [Cảnh báo bài viết dài, cân nhắc trước khi đọc]

Trước thời kỳ liên đại Hiển Sinh (Phanerozoic- 545 triệu năm trước), trái đất đã gặp qua nhiều lần tai nạn mang tính hủy diệt cực lớn.

Thời điểm những sự kiện t.ai n.ạn đó xuất hiện, hoặc là trái đất chưa xuất hiện sự sống, hoặc là sự sống đều xuất hiện ở dạng phần tử đơn bào, vì thế cho dù bị t.uyệt d.iệt cũng không ai quan tâm.

Cần tổng hợp và nhắc lại toàn bộ các sự kiện t.uyệt c.hủng, mới có thể trả lời vấn đề: liệu rằng loài người có thể sống sót qua “đại t.uyệt c.hủng” hay không?

1. 3,8 tỉ năm trước, sự kiện “trận đại hồng thủy mặt trăng”

3,8 tỉ năm trước, hệ thái dương phát sinh qua một lần va chạm thiên thạch trên quy mô lớn, trong sự kiện lần này, sau khi va chạm với trái đất, ước tính có thể đã để lại 5 hố thiên thạch với đường kính to đến 5000 km, 40 hố thiên thạch đường kính 1000 km, cùng với trên 22000 hố thiên thạch với đường kính 20 km. (ảnh 1)

Minh họa đơn giản như ảnh 1, vòng tròn to: 5000km, vòng tròn nhỏ: 1000km, những hố nhỏ hơn không đề cập đến. Chú ý!!! Đây là ảnh minh họa, tôi tiện tay vẽ ra, mục đích để mọi người hiểu rõ 5000km, 1000km to như thế nào! (nên nhớ chiều dài nước Việt Nam chỉ có ~1750km)

Do thời đại này quá sớm, khả năng sự sống nguyên thủy chỉ vừa mới xuất hiện, cũng có khả năng là chưa có sự sống, nhưng lần va chạm thiên thạch quy mô lớn này không còn nghi ngờ gì nữa, chính là đ.òn t.ấn c.ông h.ủy d.iệt lần đầu tiên.

2. 2,4 tỉ năm trước, 700 triệu năm trước, hai lần xuất hiện “quả cầu tuyết trái đất” (Snowball Earth)

ở 2,4-2,1 tỉ năm trước và 720 triệu-635 triệu năm trước, trái đất đã xuất hiện hai lần “quả cầu tuyết trái đất”. Trong hai lần xuất hiện t.ai n.ạn này, trái đất rất có khả năng có nhiệt độ bình quân dưới -10°C, thời điểm lạnh nhất đạt tới -50°C, lúc này cả trái đất gần như bị băng tuyết phủ kín, độ dày của tầng băng tuyết vượt qua 100 mét, vì thế những nhà địa chất gọi đây là sự kiện “quả cầu tuyết trái đất”. (ảnh 2).

Hai lần “quả cầu tuyết trái đất” có thể tính là hai lần đại d.iệt t.uyệt ít người biết đến, bởi vì lúc này trái đất đã có sự sống, chẳng qua chỉ xuất hiện một chút thể đơn bào và sự sống dạng tảo, nhưng không còn nghi ngờ gì nữa, những sinh vật nhỏ bé này chắc chắn đã hứng chịu t.ổn t.hất nặng nề. May mắn ở chỗ, bề mặt địa cầu lúc bấy giờ có rất nhiều ngọn núi lửa, vùng biển xung quanh những ngọn núi nửa này có khả năng tương đối ấm áp, đủ để những sinh vật kia tiếp tục tồn tại.

Sự kiện “quả cầu tuyết trái tất” có thể là do kiến tạo mảng và hoạt động của sinh vật gây nên.

Kiến tạo mảng lục địa liên tục biến động, sẽ phát sinh hiện tượng nứt ra và hàn gắn các mảng lục địa lại với nhau, trong thời kỳ lịch sử địa chất đã xuất hiện nhiều lần nứt ra và hàn gắn. Trong quá trình nứt vỡ và hàn gắn, đều hình thành những dãy núi lớn và hoạt động phun trào núi lửa.

Dãy núi càng cao, tốc độ phong hóa càng mạnh, bởi vì phần lớn nham thạch bị phong hóa; mà nham thạch tạo từ dung nham được phun ra từ miệng núi lửa sau khi nguội đi cũng dễ dàng bị phong hóa, nham thạch phong hóa lại tiêu tốn phần lớn CO2, như phương trình hóa học dưới đây:

CaSiO3+CO2=CaCO3 ↓+SiO2 ↓

Ngoài ra, phần lớn khoáng vật sau khi bị phong hóa đều trôi xuống biển, hình thành nguồn dinh dưỡng phong phú cho sinh vật, kích thích sinh vật phát triển-trên diện rộng. Quá trình quang hợp của sinh vật cũng tiêu hao lượng lớn CO2.

Mặc dù núi lửa phun trào cũng sẽ tạo ra lượng lớn CO2, nhưng hàm lượng CO2 này rất nhanh bị giảm mạnh dưới quá trình phong hóa nhanh thạnh và quang hợp của sinh vật .

Ngoài ra, trong trái đất thời nguyên thủy hàm chứa lượng lớn khí Metan, nhưng Oxy tạo ra từ quá trình quang hợp cũng đem Meta oxi hóa thành CO2, mà “hiệu ứng nhà kính” của Metan lớn gấp 32 lần CO2.

Do lượng khí CO2 và Metan trong không khí đồng thời giảm xuống, trái đất bắt đầu hạ nhiệt, đầu tiên là sự xuất hiện của “sông băng” từ hai cực của trái đất , sông băng xuất hiện làm trái đất tiến vào quá trình giảm nhiệt độ tuần hoàn á.c t.ính.

Những vật thể trên bề mặt trái đất dưới ánh mặt trời chiếu xuống, sẽ hấp thụ năng lượng đồng thời phản lại một phần năng lượng ánh sáng, chúng ta đem tỉ lệ phản xạ và hấp thu năng lượng ánh sáng mặt trời này gọi là suất phản xạ (albedo whiteness), hấp thụ toàn bộ thì suất phản xạ bằng：0，ngược lại, phản xạ toàn bộ thì suất phản xạ bằng: 1.

Trên bề mặt trái đất, suất phản xạ của đất liền là ~0,2, đại dương là 0,1, mà “sông băng” cao đến 0,5-0,7, hoặc chính là nói, trong những thứ trên bề mặt trái đất, băng hấp thu năng lượng ánh sáng mặt trời nhỏ nhất.

Vì thế mà khi sông băng từ hai cực xuất hiện rồi lan tràn ra toàn bộ bề mặt trái đất, vòng tuần hoàn á.c t.ính bắt đầu: băng trên biển nhiều lên->hấp thụ ánh sáng mặt trời bị yếu đi->nhiệt độ khí hậu giảm->băng trên biển lại nhiều lên... cứ như vật, trái đất dần dần biến thành một quả cầu tuyết (snowball)

3. 440 triệu năm trước, sinh vật t.uyệt c.hủng kỷ Oóc-đô (Ordovices)

Sinh vật t.uyệt c.hủng kỷ Ordoviceslà lần t.uyệt c.hủng đầu tiên trong liên đại Hiển Sinh (Phanerozoic), cách nhìn nhận về t.uyệt c.hủng kỷ Ordovices hiện nay đều cho rằng do khí hậu biến đổi tạo thành lần t.uyệt c.hủng này.

Cách đây khoảng 445 triệu năm, trái đất tiến vào một thời kỳ sông băng ngắn, nhiệt độ toàn cầu trong thời gian ngắn ( khoảng 500.000 năm) hạ xuống khoảng 5 độ C, Nam Cực của siêu lục địa Gondwana khắp nơi đều là sông băng, sông băng hình thành đã dẫn đến mực nước biển hạ thấp, mặt biển hạ thấp, dẫn đến diện tích sống của các loài sinh vật trong dòng nước bị giảm , môi trường sống bị m.ất đ.i dẫn đến lượng lớn sinh vật bị t.uyệt c.hủng, những loài sinh vật này bị thay thế bởi những loài khác-thích nghi tốt với môi trường nước lạnh hơn, đây là màn t.uyệt c.hủng lần 1. đến 430 triệu năm trước, nhiệt độ lại nhanh chóng tăng lên, sông băng bị hòa tan, mặt biển cấp tốc dâng cao, chỗ thiếu không khí ở sâu dưới biển trồi lên chiếm lấy dòng nước ban đầu, lại dẫn đến một lần sinh vật t.uyệt c.hủng, đây màn t.uyệt c.hủng lần 2.

Thời kỳ muộn của kỷ Ordovicesphân bố như hình minh họa (ảnh 4), Hoa Nam (华南） của Trung Quốc trong kỳ Ordovices đều nằm trong đại dương, vì thế tầng đá nham thạch ở đây ghi lại quá trình biển đổi của kỷ Ordovices.

Thứ gì khiến sông băng phát triển?

Trước mặt chưa có một giải thích nào đủ để công chúng chấp nhận, nhưng mọi người cũng đưa ra một vài suy đoán sau:

(1) Hoạt động tạo núi và thực vật phát triển trên đất liền dẫn đến phong hóa và quang hợp tăng mạnh, chúng ta đã nói qua trong các sự kiện bên trên, hai loại tác dụng này sẽ dẫn đến hàm lương CO2 giảm bớt.

(2) Siêu lục địa Gondwana trôi nổi đến nam Cực có khả năng dẫn đến các dòng tuần hoàn hải lưu ấm bị p.há h.oại, nhiệt độ không có cách nào tiếp tục xoay vòng, đây cũng có thể dẫn đến nhiệt độ hạ thấp.

(3) Hoạt động mạnh mẽ của các ngọn núi nửa,, khói bụi từ hoạt động phun trào núi nửa nhanh chóng che lấp ánh mặt trời, đây cũng có thể dẫn đến nhiệt độ hạ thấp. (Ảnh 5)

4. 360 triệu năm trước, t.uyệt c.hủng kỷ Devon

Thời kỳ t.uyệt c.hủng kỷ Devon, có thể nói là một quá trình vô cùng chậm chạp, tiếp diễn vượt qua 20 triệu năm. Thời gian của kỷ Devon nằm trong ~420-360 triệu năm trước, tổng tộng duy trì 60 triệu năm, nhưng trong quá trình tiến vào thời kỳ cuối của kỷ Devon, lại phát sinh nhiều lần sinh vật t.uyệt c.hủng. Những thứ này biểu hiện trên tầng lớp hóa thạch. Trong đoạn thời gian này rất nhiều loài động vật b.iến m.ất. Các nhà khoa học nhận biết được 4 lần sinh vật t.uyệt c.hủng trên diện rộng, trong thời kỳ giữa chuyển đến cuối kỳ kỷ Devon, trong đó 372 triệu năm trước, trong Tầng Famennian và Frasnian (F-F): sự kiện F-F đại t.uyêt c.hủng và ~360 triệu năm trước và cuộc k.hủng h.oảng Hangenberg là sự kiện t.uyệt. C.hủng n.ghiêm t.rọng nhất. F-F thậm chí còn được cho là sự kiện chủ yếu dẫn đến đại t.uyệt. c.hủng trong kỷ Devon.

Nguyên nhân t.uyệt c.hủng trong kỷ Devon là bí mật mê hoặc nhất trong 5 lần đại t.uyệt c.hủng. Các nhà khoa học đưa ra rất nhiều giải thích, nhưng vẫn như cũ không cách nào nhận được sự công nhận trên toàn cầu, cho đến nay vẫn là chủ đề được tranh luận sôi nổi.

Giải thích được cho là thịnh hành nhất hiện nay là giả thuyết khí hậu biến đổi, các nhà khoa học cho rằng thực vật trên đất liền phát triển mạnh mẽ, quá trình quang hợp tiêu hao lượng lớn CO2, đồng thời rễ cây phát triển cũng dẫn đến việc nham thạch nhanh chóng bị phong hóa và vỡ ra, dưới tác dụng đồng thời của hai quá trình này, hàm lượng CO2 nhanh chóng suy giảm, O2 tăng, do đó dẫn đến khí hậu trở lên lạnh. Ở thời kỳ đó, phần lớn sinh vật sống ở vùng nước ấm gần xích đạo, khí hậu biến đổi lạnh hơn dẫn đến nước biển ngày càng lạnh, thế là phần lớn sinh vật nước ấm bị t.uyệt c.hủng.

Giả thuyết thứ 2 là do nước biển thiếu dưỡng khí là đ.ầu s.ỏ gây nên đại t.uyệt c.hủng. Trong tầng nham thạch ở kỷ Devon các nhà khoa học phát hiện được tro nhựa đường và các tầng nham thạch màu đen, điều này thể hiện một loại môi trường thiếu dưỡng khí, nhưng loại môi trường thiếu khí này nảy sinh như thế nào, đến nay vẫn còn là ẩn số. Có người cho rằng bởi vì thiên thạch rơi xuống biển làm tầng nước thiếu khí trong biển sâu phun lên tầng trên, dẫn đến nước biển thiếu dưỡng khí, nhưng loại giả thuyết này gần đây đã bị l.ật đ.ổ.

Loại giả thuyết thứ ba là do núi lửa phun trào trên quy mô lớn dẫn đến môi trường toàn cầu nhanh chóng bị biến đổi, từ đó đem đến nhiều lần nước biển biến hóa lạnh-nóng, cùng với các hiện tượng như nước biển thiếu khí và nước biển bắt đầu sản sinh ra đ.ộc t.ố.

5. 250 triệu năm trước, t.uyệt c.hủng cuối kỳ kỷ Permi (kỷ Nhị Điệp)

Lần t.uyệt d.iệt quỷ mô lớn này có rất nhiều chỗ không giống so với các lần đại t.uyệt d.iệt khác, chỗ khác đầu tiên nằm ở lần t.uyệt d.iệt này tốc độ diễn ra cực nhanh! Trong liên đại Hiển Sinh, tốc độ các lần t.uyệt d.iệt đều lấy 100.000 năm, 1 triệu năm làm mốc đơn vị, ví dụ lấy thời kỳ cuối kỷ Devon làm ví dụ, thời gian t.uyệt c.hủng diễn ra không liên tục lên tới gần 20 triệu năm.

Nhưng thời kỳ giao thoa của Kỷ Nhị Điệp-Tam Điệp lại cực ngắn, trước mắt thịnh hành cách nói sự kiện này chỉ kéo dài 60.000 năm! điểm khác biệt thứ 2 chính là quy mô của lần t.uyệt c.hủng này vô cùng lớn, có thể coi là lớn thứ nhất trong 5 lần đại t.uyệt c.hủng, trong lần t.uyệt c.hủng này, 90% loài vật dưới biển cùng với 75% loài vật trên đất liền b.iến m.ất. ( ảnh 6)

Đương nhiên, tốc độ và quy mô của lần đại t.uyệt c.hủng này có khả năng tồn tại một loại q.uan h.ệ với nhau, diễn biến của sinh vật tương đối chậm chạm, một khi gặp phải môi trường biến hóa nhanh chóng, sẽ không kịp thích ứng, dẫn đến d.iệt v.ong quy mô lớn.

Từ điểm này nhìn lại, tôi tương đối lo lắng về môi trường của chúng ta hiện nay, bởi vì môi trường sống của chúng ta hiện nay biến hóa vô cùng nhanh, loại biến hóa nhanh này so với biến hóa của tự nhiên phải nhanh hơn đến hàng trăm lần, loại môi trường biến đổi nhanh này có khả năng mang tới cho sinh vật một màn đại t.uyệt c.hủng, thậm chí vượt qua cả thời kỳ cuối của Kỷ Nhị Điệp.

Đối với nguyên nhân phát sinh đại t.uyệt c.hủng thời kỳ cuối của Kỷ Nhị Điệp, trước mắt đều công nhận do: môi trường biến đổi mạnh mẽ. Nhà địa chất học đã tìm ra mẫu hóa thạch tại kỷ Nhị Điệp bao gồm: đại dương Acid hóa, đại dương thiếu dưỡng khí, nhiệt độ tăng lên nhanh chóng, mặt đất khô hạn, phát sinh nhiều lần c.háy r.ừng liên tiếp, hệ sinh thái đất bị h.ủy cùng các loại chứng cứ liên quan đến việc khí hậu biến hóa mạnh mẽ.

Nhưng vì sao môi trường lại sản sinh ra loại biến hóa mạnh mẽ như vậy? đây vẫn còn là một t.ranh c.ãi, có người cho rằng do thiên thạch v.a c.hạm, cũng có người lại nghĩ có thể là do dung nham nóng chảy hoạt động trên quy mô lớn. các nhà chuyên gia địa chất ở Siberia đã tìm thấy vết tích dung nham tràn ra trên quy mô lớn, theo ước tính, diện tích dung nham bao trùm có khả năng đạt tới trên 7 triệu km vuông, tổng thể tích có thể chạm tới 400.000 km khối, được gọi là “tòa thành lửa Siberia”.

Lần phun trào núi lửa này sớm hơn so với đại t.uyệt c.hủng kỷ Nhị Điệp, trong đó thời gian chủ yếu của núi lửa phun trào hoàn toàn trùng hợp với thời gian chưa phát sinh đ.ại t.uyệt c.hủng. Hoạt động phun trào của núi lửa mang lại một lượng lớn “khí nhà kính”, làm khí hậu toàn cầu tăng lên, Metan chôn giấu ở chỗ sâu dưới đáy biển cũng vì nước biển nóng lên mà được giải phóng lên bề mặt, h.ậu q.uả là toàn cầu cấp tốc nóng lên; đồng thời núi lửa phun trào cũng g.iải p.hóng ra một lượng lớn CO2 làm nước biển Acid hóa, cũng với việc nước biển bị thiếu dưỡng khí.

Nước biển nóng lên, thiếu oxy và Acid hóa, mỗi nguyên nhân trong đó nếu như đ.ộc l.ập phát sinh, thì cuộc đại t.uyệt c.hủng có thể sẽ không lớn đến như vậy, nhưng nhưng nếu như “ba lí do chụm lại lên hòn núi cao”, t.ai n.ạn rơi xuống hải dương, 90% loài động vật dưới biển bị d.iệt v.ong.

Cùng lúc đó, khí hậu nóng lên cũng làm mặt đất trở nên khô hạn, c.háy r.ừng nhiều lần b.ùng p.hát, rừng nguyên sinh nhanh chóng b.iến m.ất, các loại thực vật bị t.uyệt c.hủng làm đất đai m.ất đi lớp b.ảo v.ệ, hệ sinh thái đất đai bị s.ụp đ.ổ, điều này khiến cho sinh vật t.uyệt c.hủng trên quy mô lớn.（ảnh 6)

6. 200 triệu năm trước, thời kỳ cuối kỷ Tam Điệp (Trias ), sinh vật d.iệt v.ong.

Nguyên nhân phát sinh t.uyệt c.hủng kỳ cuối kỷ Tam Điệp, trước mắt vẫn còn số ít t.ranh l.uận, đa số các nhà khoa học đều nhận định cho núi lửa cỡ siêu lớn phun trào gây nên. Bắt đầu từ 335 triệu năm trước, toàn bộ đất liền trên trái đất lúc đó đều tập trung tại một chỗ, tạo thành một mảnh đất lớn siêu cấp, gọi là: Toàn Lục Địa (Pangaea ) (còn gọi là Bàn Cổ Đại Lục Địa). (ảnh 7)

Nhưng bắt đầu từ ~200 triệu năm trước, mảnh siêu cấp lục địa này bắt đầu tách ra, hình thành một dải thung lũng ở trung tâm khối lục địa (Thung Lũng Giãn Cách Lớn, Kenya), phần lớn dung nham từ trong thung lũng phun ra, loại hoạt động núi nửa này kéo dài rất lâu, có khả năng từ 208 triệu năm trước đã bắt đầu b.ộc p.hát ngẫu nhiên, liên tục kéo dàn đến trước khi kỷ Jura bắt đầu 2 triệu năm, có điều thời gian hoạt động mạnh nhất nằm ở ~201,5 triệu năm trước, lần phun trào mạnh mẽ này phát sinh trong khoảng 1 triệu năm, kết quả là hình thành một khu vực dung nham che phủ khoảng 10.000.000 mét vuông ở hai mặt Bắc Nam, lượng dung nham phun ra rơi vào khoảng 2.300.000 mét khối, khối lượng lớn dung nham phun ra làm bầu khí quyển tăng nhiệt độ (CO2 tăng cao), làm cho toàn trái đất lại nóng lên, đồng thời các loại khí có tính Acid hòa vào nước biển, biển nhanh chóng bị Acid hóa…Quá trình này vô cùng rất giống với màn t.uyệt c.hủng lúc giao thoa giữa hai kỷ Nhị Điệp-Tam Điệp. (ảnh 😎.

Thung lũng lớn này cuối cùng hoàn toàn bị tách ra, hình thành Đại Tây Dương như ngày hôm nay, vì thế sự kiện này cũng được gọi là sự kiện CAMP.

7. 66 triệu năm trước, Kỷ Phấn Trắng (Creta )

Sinh vật t.uyệt c.hủng Thời kỳ cuối Kỷ Phấn Trắng trong liên đại Hiển Sinh là lần đại t.uyệt c.hủng có tỉ lệ nhỏ nhất, căn cứ thống kê, tỉ lệ các loài sinh vật trong biển bị b.iến m.ất chỉ có 16%, t.uyệt c.hủng hàng loại chỉ chiếm 47%, quá nhỏ so với các lần t.uyệt c.hủng khác. Thứ hấp dẫn chúng ta trong lần t.uyệt c.hủng này chính là loài khủng long cùng với khủng long bay bị t.uyệt d.iệt, vì thế sự kiện t.uyệt c.hủng này trở thành lần t.uyệt c.hủng nổi tiếng nhất.

Cũng chính bởi vì thế, t.uyệt c.hủng thời kỳ cuối kỷ Phấn Trắng luôn là tiêu điểm thảo luận của các nhà khoa học.

Năm 1980, nhà khoa học nước mỹ Alvarez đã phát hiện: ở phần rìa của các tảng đá đất sét nằm ở kỷ Phấn Trắng đến kỷ Cổ Cận (Paleogen) có hàm lượng Iridi rất lớn, nồng độ vô cùng cao: 60 lần. đồng thời ở những tầng đá cũng phát hiện được lượng lớn “Thạch Anh bị sốc” (Shocked quartz) và những viên thủy tinh nhỏ li ti.

Nguyên tố Iridi cao b.ất t.hường rất có khả năng đến từ những viên thiên thạch từ ngoài vũ trụ; mà loại “Thạch Anh bị sốc” chỉ hình thành trong môi trường áp suất cao; hiện nay chúng ta chỉ có thể tìm thấy những loại thạch anh này quanh những cái hố mà thiên thạch v.a c.hạm tạo ra; các viên thủy tinh nhỏ lại do đất cát bị nhiệt độ cao nung chảy sau đó bị làm lạnh cấp tốc tạo nên. Những chứng cứ nêu trên đều chỉ ra một điểm: va chạm thiên thạch.

Do đó ông ta nêu ra cuộc đại t.uyệt c.hủng kỷ Phấn Trắng có thể là do một viên thiên thạch có đường kính khoảng 10km va chạm với bán đảo Yucatan của Mexico tạo ra. Vụ va chạm hình thành các hạt bụi rất nhỏ che phủ toàn bộ tầng mây, làm trái đất phảng phất như trải qua hiệu ứng “mùa đông hạt nhân”, sinh vật t.uyệt c.hủng hàng loạt. Giả thuyết này những năm gần đây được cho là có ảnh hưởng lớn nhất, bất kể là trong giới khoa học hay trong dân gian, đều được tiếp nhận rộng rãi. (ảnh 9)

Có điều một bộ phận nhỏ những nhà địa chất học lại cho rằng d.iệt v.ong thời kỳ cuối kỷ Phấn Trắng không phải chỉ do thiên thạch v.a c.hạm gây nên, mà là bao gồm những nguyên nhân khác đồng thời tác dụng. Nguyên nhân này rất có khả năng là do núi lửa phun trào.

Cách đây khoảng 6.740.000 năm, Cao nguyên Deccan (hiện nay nằm ở miền nam Ấn Độ) bắt đầu xuất hiện hoạt động dung nham, dung nham sau khi phun trào đã từng phủ lên khắp về mặt đại lục Ấn Độ, ước tính rơi vào khoảng 1.500.000km vuông, độ dày của lớp dung nham có thể lớn hơn 1000 mét, thể tích khoảng 1.200.000km khối trở thành hoạt động một lần dung nham có quy mô lớn nhất trong lịch sử địa chất.

Hoạt động dung nham phân thành ba kỳ, mỗi kỳ lại do một vài đoạn thời gian ngắn phun trào tạo thành, mỗi lần phun trào kéo dài có khả năng lên đến vài trăm năm. Bình quân, mỗi năm đều phun ra 200 triệu tấn CO2 đến 500 triệu tấn CO2, liên tục tích lũy dẫn đến nhiệt độ toàn cầu tăng lên, cùng với hiện tượng nước biển bị Acid hóa. Đây có khả năng mới là nguyên nhân chính dẫn đến t.uyệt c.hủng của các loài sinh vật. (ảnh 10)

Cùng với nghiên cứu phát triển và đi sâu hơn, bọn họ phát hiện đá trong lớp đá Badan của cao nguyên Deccan, hoạt động dung nham được hình thành sau khi vụ v.a c.hạm thiên thạch diễn ra ~50.000 năm, cường độ và quy mô của hoạt động đồng loạt tăng mạnh, lượng phun trào sau vụ v.a c.hạm chiếm tới 70% toàn bộ hoạt động phun trào, vì thế có khả năng thiên thạch v.a c.hạm đã đẩy mạnh hoạt động phun trào dung nham. (đá Badan- là một loại đá mácma phun trào phổ biến, được hình thành từ sự làm nguội nhanh của dung nham bazan)

Vì thế, trước mặt các nhà khoa học đều có khuynh hướng cho rằng đại t.uyệt c.hủng kỳ Phấn Trắng là do hoạt động dung nham cùng với vụ v.a c.hạm thiên thạch cùng nhau dẫn tới.

8. Tổng kết t.ai n.ạn to lớn

Có thể nói trái đất gặp t.ai n.ạn không nằm ngoài các lý do sau đây: v.a c.hạm thiên thạch, núi lửa phun trào, khí hậu biến hóa.

Những t.ai n.ạn này có biểu hiện cụ thể như sau: sóng thần, dòng dung nham, động đất, khí hậu lạnh đột ngột, khí hậu nóng lên, nước biển Acid hóa, biển thiếu dưỡng khí, mặt đất khô hạn, cháy rừng nguyên sinh nhiều lần, hệ sinh thái đất cát s.ụp đ.ổ,…

Thứ thực sự tạo thành đại t.uyệt c.hủng trên toàn cầu, cuối cùng đều do khí hậu biến hóa tạo ra.

9. thảo luận

cùng so sánh với 5 lần đại t.uyệt c.hủng của liên đại Hiển Sinh

5 lần đại t.uyệt c.hủng trong liên đại Hiển Sinh, toàn bộ đều bắt nguồn từ việc khí hậu biến đổi.

Có khả năng do thiên thạch hoặc hành tinh nhỏ va chạm làm khí hậu trái đất nhanh chóng lạnh đi, cũng có khả năng do núi lửa phun trào dẫn dến trái đất ấm lên cùng với việc nước biển bị Acid hóa, dưới hoàn cảnh bị biến đổi nhanh chóng, một số bộ phận sinh vật do điều kiện sống quá eo hẹp (ví dụ san hô, nhiệt độ nước biển cao hơn 25°C sẽ c.hết số lượng lớn), một số sinh vật do năng lực thích nghi không đủ, hệ sinh thái s.ụp đ.ổ không kịp thích ứng dẫn đến d.iệt v.ong (ví dụ loài khủng long t.uyệt c.hủng, động vật c.ó v.ú c.hết trên số lượng, nhưng những loài động vật m.áu l.ạnh, động vật l.ưỡng t.hê, rắn mối, các loài rắn, bọn chúng đủ khả năng n.hịn ă.n trong nhiều ngày, tiến vào trạng thái ngủ đông, đều không bị t.uyệt c.hủng)

Mà những đại t.uyệt c.hủng này không phải phát sinh trong thời gian ngắn, mà thời gian phát sinh đều trên 100.000 năm đến 1 triệu năm, cùng với đó, cũng không phải là toàn bộ sinh vật trên trái đất đều d.iệt v.ong, mà là một bộ phận sinh vật bị t.uyệt c.hủng.

So sánh lại, loài người nếu như gặp phải 5 lần đại t.uyệt c.hủng trong liên đại Hiển Sinh, rất có khả năng có thể tiếp tục s.ống s.ót.

Đầu tiên, loài người phân bố rộng rãi, số lượng nhiều. (ảnh 10)

Dưới tình huống bị thiên thạch va phải hay là núi lửa siêu lớn phun trào, không có khả năng bị t.iêu d.iệt toàn bộ, đây là ưu thế to lớn so với những loài sinh vật phân bố thưa thớt khác.

Thứ hai: năng lực thích ứng của loài người mạnh.

Bất luận là ở Bắc Cực hay sa mạc Sahara, loài người đều có thể s.ống s.ót, cho dù nhiệt độ môi trường trong thời gian ngắn chênh lệch trên dưới 10 độ, loài người đều có thể thích ứng. Những loài thực vật không có khả năng di chuyển khi gặp tình huống nhiệt độ biến đổi thất thường: chỉ còn cách đứng yên đợi c.hết, thêm một ưu thế lớn nữa cho loài người.

Cuối cùng: loài người có ưu thế về khoa học

Động thực vật muốn thích ứng với môi trường, cần rất nhiều năm để tiến hóa, mà loài người với ưu thế về khoa học, có thể dự báo trước được t.ai n.ạn ập đến, gia tăng số lượng người s.ống s.ót, ví dụ trước đây chúng ta đã thành lập được hệ thống cảnh báo thiên thạch v.a c.hạm, những thiên thạch đường kính to hơn 1km đều nằm trong phạm vi quan sát, căn cứ thống kê, thiên thạch có đường kính lớn hơn 1,5km mới có khả năng u.y h.iếp tới loài người, cho dù gặp tình huống thiên thạch v.a c.hạm, chúng ta cũng đủ khả năng dự báo trước t.ai n.ạn và tiến hành s.ơ t.án. Ngay cả hoạt động cháy rừng cũng được thành lập hệ thống dự báo internet, ít nhất cũng đủ dự báo cháy rừng trước vài tháng, vả lại trên toàn cầu cũng đã có rất nhiều trường hợp dự báo cháy rừng thành công. Ngoài ra, l.ợi d.ụng ưu thế khoa học, chúng ta đủ khả năng chế tạo công cụ s.ơ t.án, tòa thành t.ị n.ạn, đây đều là những ưu thế to lớn gia tăng tỉ lệ t.ồn t.ại của loài người.

Đ.ương đ.ầu với những lần t.ai n.ạn lớn trong lịch sử trái đất

Đầu tiên phải kể đến sự kiện “trận đại hồng thủy mặt trăng”, đối mặt với t.ai n.ạn này, toàn bộ bề mặt trái đất đều đi tong! Loài người cũng rất khó để tồn tại.

Nhưng loại t.ai n.ạn này rất khó xảy ra lần thứ hai, 4,5 tỉ năm trước, 8 hành tinh lớn đồng thời hình thành từ một đoàn tinh vân, đầu tiên là vật chất trong tinh vân lạnh lại hình thành các hạt thể rắn, các hạt nhỏ va đập vào nhau tạo thành hành tinh nhỏ, hành tinh nhỏ tiếp tục va đập tạo thành 8 hành tinh lớn. trong đó những thứ thừa ra từ quá trình hình thành 8 hành tinh lớn chính là nguồn gốc của thiên thạch va vào trái đất.

3,8 tỷ năm trước, lúc đó trong toàn bộ hệ mặt trời, số lượng hành tinh nhỏ cực nhiều, mới dễ dàng bị va chạm, vì thế toàn bộ hệ mặt trời đâu đâu cũng xảy ra “trận đại hồng thủy mặt trăng”, loại thiên thạch v.a c.hạm số lượng lớn này hiện này không có khả năng tiếp tục xảy ra.

Tiếp đến là sự kiện “quả cầu tuyết trái đất”

Loại tình huống này nếu như xảy ra, cũng rất khó nói loài người liệu rằng có s.ống q.ua n.ổi hay không, bởi vì cá nhân tôi nghiêng về sức mạnh toàn cầu, cho rằng việc tạo ra các tòa thành tránh t.ai n.ạn, tiếp tục sống sót vài triệu năm là có khả năng. Nhưng loại t.ai n.ạn này cũng rất khó phát sinh, căn cứ các miêu tả trong bài, “quả cầu tuyết trái đất” muốn phát sinh cần thời gian rất dài, các mảnh lục địa dịch chuyển tạo ra nhiệt độ giảm xuống, sau đó mới có sông băng từ hai cực, dẫn đến khí hậu tuần hoàn giảm xuống, từ đó mới có “quả cầu tuyết”.

Hiện nay công nghiệp hóa phát triển, sản sinh ra lượng lớn khí CO2, những khí CO2 này dẫn đến nước biển ấm lên hay thậm chí có khả năng làm khí Metan ở cực Bắc giải phóng ra nhanh hơn, vì thế dưới những điều kiện trước mặt đây, chúng ta không gặp tình huống thời tiết băng phủ “quả cầu tuyết trái đất”, ngược lại có khả năng phải đối mặt với tình trạng nóng lên toàn cầu.

Tổng kết lại, loài người đối mặt với những lần t.ai n.ạn t.uyệt c.hủng, khả năng có thể tiếp tục s.ống s.ót là rất lớn.

Nguồn: https://www.zhihu.com/.../146.../section/1460296461343174656

MƯỜI SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ BỨC TRANH NỔI TIẾNG NHẤT THẾ GIỚI: MONA LISA CỦA LEONARDO DA VINCI.

 1.“Nàng” đã được ưu ái qua thời Francois đệ nhất, Louis đại đế và Napoleon.

Mặc dù Da Vinci đã bắt đầu thực hiện kiệt tác của mình khi còn đang sinh sống tại quê nhà-Ý, song ông vẫn chưa thể hoàn thành, mãi cho đến khi ông chuyển đến Pháp như yêu cầu của vua Francois đệ nhất. Vị vua Pháp thời bấy giờ đã trưng bày bức tranh trong cung điện Fontainebleau của mình, nơi bức tranh vẫn tồn tại qua hàng thế kỷ. Mãi đến thời của vua Louis đại đế, ông đã mang tác phẩm này đến một cung điện tráng lệ khác có tên là Versailes. Đến những năm đầu của thế kỷ 19, Napoleon Bonaparte đã giữ bức tranh trong phòng trưng bày của riêng mình.

2. Một số nhà sử học tin rằng bức Mona Lisa là chân dung tự họa của Leonardo da Vinci?

Leonardo Da Vinci qua đời vào năm 1519, và ông được chôn cất tại một lâu đài ở Pháp. Ủy ban quốc gia về di sản văn hóa của Ý đang tiến hành một cuộc điều tra và đưa ra kế hoạch khai quật hộp sọ của ông. Họ muốn dùng công nghệ CSI để tái tạo lại khuôn mặt của Leonardo. Liệu ông ta có giống với nàng Mona Lisa bí ẩn?

3. Bức tranh có khu trưng bày riêng trong bảo tàng Louvre ở Paris.

Sau đợt trùng tu kéo dài 4 năm và tiêu tốn khoảng 6,3 triệu đô vào năm 2003, thì bức tranh hiện đã có khu trưng bày riêng. Trần nhà trong phòng được làm bằng kính để tận dụng ánh sáng tự nhiên, tủ trưng bày được làm bằng kính chống đạn và nhiệt độ bên trong được duy trì ở mức 43 độ F (6.1 độ C) và hệ thống đèn xung quanh để làm nổi bật màu sắc nguyên bản của bức tranh.

4. Đây là một bức tranh bằng gỗ.

Kiệt tác nổi tiếng của Da Vinci được vẽ trên một tấm gỗ dương. Mặc dù ông thường thực hiện những tác phẩm lớn của mình trên nền thạch cao ướt, nhưng gỗ cũng là vật liệu không quá đỗi xa lạ với ông. Những nghệ sĩ thời phục hưng thường vẽ trên vải cavans, loại vật này kiệu rất phổ biến đối với những họa sĩ vào thế kỷ thứ 14, nhưng những nghệ sĩ thực thụ lại ưu tiên dùng gỗ cho những tác phẩm có quy mô nhỏ.

5 Đệ nhất phu nhân Jackie Kennedy từng mang bức tranh về triển lãm tại Hoa Kỳ.

Qua nhiều thế kỷ, các quan chức Pháp hiếm khi để bức tranh khuất xa khỏi tầm mắt. Tuy nhiên, khi đệ nhất phu nhân Jackie Kennedy ngỏ ý muốn mang bức tranh về Hoa Kỳ triển lãm, tổng thống Pháp De Gaulle đã không thể khước từ. Tác phẩm này sau đó đã được trưng bày tại Phòng Trưng Bày Nghệ Thuật Quốc Gia ở Washington D.C và Bảo Tàng Nghệ Thuật Metropolitan ở thành phố New York.

6. Một tên trộm đã vô tình khiến bức tranh trở nên nổi tiếng.

Mặc dù trong giới nghệ thuật,không ai có thể chối cãi rằng “Mona Lisa” là một kiệt tác thực thụ, nhưng mãi đến khi bức tranh bị đánh cắp vào mùa hè năm 1911, tác phẩm này mới thu hút được sự chú ý của đông đảo công chúng. Câu chuyện về bức tranh bị đánh cắp đã được cánh báo chí loan truyền khắp thế giới. Sau hai năm lưu lạc thì cuối cùng bức tranh đã được đưa về lại bảo tàng Louvre trong niềm hân hoan của toàn thế giới.

7. Họa sĩ Picasso từng là đối tượng tình nghi của vụ trộm.

Trong quá trình điều tra, các hiến binh đã quá đa nghi khi họ chất vấn đến những nhà bất đồng chính kiến về nghệ thuật như Pablo Picasso về vụ trộm. Họ đã bắt nhà thơ Guillaume Apollinaire trong một khoảng thời gian chỉ vì ông từng nói họ nên đốt bức tranh. Nhưng những hiềm nghi của họ sau đó đã được chứng minh là vô căn cứ.

8.“Mona Lisa” từng được người hâm mộ gửi thư.

Kể từ lần đầu tiên bức tranh được trưng bày tại bảo tàng Louvre vào năm 1815, đã có rất nhiều người gửi thư mến mộ và hoa đến cho “Nàng”. Thậm chí tác phẩm này còn có một hộp thư riêng.

9. Không phải ai cũng yêu mến tác phẩm này.

Theo ghi nhận đã có nhiều người cố gắng phá hoại kiệt tác của Da Vinci, và có nhiều biến cố đã diễn ra vào năm 1956. Có hai cuộc tấn công nhằm vào bức tranh, một người đã tạt axit vào bức tranh và người khác cố gắng phá kính bảo vệ bằng cách ném đá vào nó. Tuy thiệt hại là không đáng kể nhưng đây vẫn là điều đáng quan ngại. Việc lắp kính thêm kính chống đạn đã khiến bức tranh an toàn hơn, và tránh khỏi những cuộc tấn công như bị xịt sơn vào năm 1974 và bị ném một cốc cà phê vào năm 2009.

10. Đây là bức tranh vô giá.

Theo luật di sản của Pháp thì giờ đây bức tranh không thể bán cũng như mua, và nó đã thực sự trở nên vô giá. Tác phẩm này Là một phần thuộc bộ sưu tập của bảo tàng Louvre, “Mona Lisa” thuộc về công chúng và theo sự đồng tình của mọi người, “nàng” cũng có được sự yêu mến của mọi người.

tạm dịch/zt.

link bài viết gốc: https://www.leonardodavinci.net/the-mona-lisa.jsp

𝐂𝐀̂𝐔 𝐍𝐎́𝐈 𝐍𝐀̀𝐎 𝐋𝐀̀𝐌 𝐁𝐀̣𝐍 𝐂𝐔̛̣𝐂 𝐊𝐘̀ 𝐓𝐇𝐀̂́𝐓 𝐕𝐎̣𝐍𝐆

  Tác giả: 张小步

1.  Em ngã rồi, em đứng dậy rồi, em đã đứng rất lâu, em phải đi rồi, em đi rồi.

2.    “Em đợi tin nhắn của anh cả đêm rồi đó”

   “Anh bắt em đợi à?”

3.  Thì ra một cô gái thật sự có thể buồn đến mức không nói lời nào, không bày ra bất cứ cảm xúc nào, một người an tĩnh không nói một câu nào, tự dưng thấy mũi có chút nhức, đôi mắt đỏ hoe, cảm thấy bản thân mình thật tồi t.ệ.

4.  Anh ấy làm tôi cảm thấy chính mình là cô gái tệ nhất trên thế giới này.

5.   Trông anh ấy không có cảm giác thiếu vắng tôi, vậy tôi nào dám nhiệt tình thêm chút nữa.

6.   Em rất ngoan, lời ở trong lòng không nói ra, cũng không có ý định nói ra.

7.  Anh ấy cau mày cầu tôi đừng làm phiền anh ấy nữa, nhưng tôi vẫn còn nhớ rõ ngày hôm đó, ánh nắng chiếu trên gương mặt anh ấy, anh ấy cười híp mắt lại, nói với tôi rằng “Anh thích em nhất”.

8.  Nguyên nhân của những bức ảnh chụp màn hình là biết được rằng sau này không còn cơ hội được nghe những lời nói đó nữa. Ghi lại giọng nói bởi có dự cảm rằng sau này không tìm được sự dịu dàng như vậy nữa.

9.  Tỉnh táo một chút đi, bạn cảm thấy đó là bỏ lỡ, người ta cảm thấy đó lại là sự giải thoát.

10.  Chúng tôi đã trở nên xa lạ đến mức không gửi cho đối phương một tin nhắn nào, sự hiểu ngầm duy nhất là nếu tôi không tìm anh thì anh vĩnh viễn sẽ không tìm tôi.

11.  Yêu thầm giống như thờ bái Phật vậy, chỉ cần thờ là được, đừng trông chờ Đức Phật để ý tới bạn.

12.   Người đến sau không có tư cách để so sánh với tôi, khi anh ấy gặp khó khăn, là tôi đã ở bên anh ấy, sự dịu dàng của anh ấy là tôi đã dùng nước mắt của mình để đổi lấy.

13.  Thật ra bị người khác hiểu lầm một chút cũng không buồn, đột nhiên có người giải thích giùm tôi mới làm tôi muốn khóc. Bạn xem, thật có người biết rằng, hiểu rằng tôi đâu có làm gì sai đâu.

14.  Rời xa biển người, em nhìn thấy anh, em nghĩ, người trước kia đối tốt với em như vậy, sau này không còn nữa rồi.

15.   Tôi nói với mọi người rằng tôi đã bị đ.au đầu nhưng lại không nói với anh, không phải vì sợ anh sẽ lo lắng cho tôi mà tôi biết rằng anh sẽ không để ý đến.

16.  Nếu như em đem ánh mắt tràn ngập thất vọng nhìn anh, anh có hiểu rằng nên buông tay rồi không?

17.   Nếu như sớm biết thế giới này không có cuộc chia ly nào tốt đẹp, thì lúc đó đã khóc hết nước mắt rồi.

18.   Sau khi đi học về em có thể tự mình về nhà, tự tặng cho mình cây kẹo mút, lúc đa.u bụng có thể tự chăm sóc bản thân, không phải không có anh thì em không thể sống tốt.

19.   Có thể chịu đựng được mưa gió nhưng không chịu được tầm thường.

20.    Con người cuối cùng sẽ vì những thứ mà tuổi trẻ không có được mà ám ảnh cả đời.

21.   Tôi đã c.hết từ lâu rồi, c.hết trong những thơ ấu sống ẩm thấp, c.hết trong sự chế giễu của mọi người, c.hết trong giấc mộng kh.ủng bố đó, c.hết trong sự rạn nứt tình cảm c.hết người đó, c.hết trong sự bất lực của chính mình.

22.  Tôi thích hoa, nhưng tôi càng thích cây kết trái.

23.  Haizz, khi tôi thật sự nhiệt tình kể chuyện cho anh nghe thì anh lại không chú ý, sau này anh muốn nói ra tiếng lòng của mình thì em lại làm ngơ như chẳng thấy gì, đoạn tình cảm này là chúng ta cùng nhau làm nó tan vỡ, không thể trách bất kì ai được.

24.   Trước kia tôi luôn là người an ủi người khác, hiện tại tôi không muốn an ủi ai hết, động viên khích lệ ai, tôi dần trở nên lạnh lùng hơn, không muốn nói chuyện nữa rồi.

25.   Em không thể nắm bắt được sự tốt đẹp của thế giới này, chỉ có thể giả vờ như mọi thứ đang diễn ra vô cùng tốt đẹp.

26.   Cuối cùng anh cũng trở nên mờ nhạt trong cuộc sống của tôi.

27.  Anh ấy trả lời tin nhắn của tôi rất chậm, tôi vì chút thể diện của mình nên cũng cố ý trả lời rất chậm, tôi cứ nghĩ rằng chúng tôi đã hòa nhau nhưng mà anh ấy không để ý chuyện này.

28.   Tôi không có ý trách cứ anh ấy, chỉ là tôi thấy mọi thứ đều rất nhạt nhẽo, kể cả những khoảnh khắc tôi dốc hết lòng mình đối tốt với anh ấy cũng rất nhàm chán, những lời nói thật tâm nhất trong lòng, một câu một chữ tôi cũng không muốn nói ra.

29.   Anh đã đánh giá quá thấp tình yêu của tôi đối với anh rồi, biết bao nhiêu đêm tôi phải thuyết phục chính mình buông bỏ đoạn tình cảm này, tôi nói cho anh biết làm thế nào mà tôi vượt qua được.

30.   Tự dưng tôi không muốn ở bên anh nữa, nhìn anh mỗi ngày đều qua loa lấy lệ với tôi như vậy, tôi cũng rất mệt mỏi, tôi buông tay để anh đi nhé, ngay cả một câu nói với tôi mà anh còn không nguyện ý nói, vậy tôi còn cố tình làm cái gì nữa.

31.   Thứ làm tôi tan vỡ rất đơn giản, vài dòng tin nhắn mà mấy tiếng đồng hồ anh không trả lời, sự xem nhẹ coi thường của anh, quên hết những lời anh đã từng nói, những thất vọng mà anh dành cho em, anh chưa từng nghĩ đến cảm xúc của em cũng chưa từng trân trọng tôi.

32.  Tôi đã sớm có cho mình một đáp án rồi, tôi chỉ là không thừa nhận anh ấy không yêu tôi đủ nhiều, tôi không cam tâm nhìn người tôi yêu lâu như vậy, đến cuối cùng một lời nhắn nhủ cũng không gửi cho tôi.

33.   Nếu như có thể làm lại mọi thứ một lần nữa, tôi sẽ nhớ đến dáng vẻ của anh sau đó lại ẩn mình trong biển người, cho dù tôi có yêu thích lần nữa cũng sẽ không nói ra, bởi đó là cái bóng cũng là một bài học kinh nghiệm.

34.   Bạn thấy đó, tôi tồ.i t.ệ như vậy đó, nhưng biết làm sao đây, tôi nhất định phải sống tiếp mà.

Nguồn: https://www.zhihu.com/question/339068772/answer/1346407848

ĐIỂM DANH NHỮNG CHÀNG "𝐁𝐀𝐃 𝐁𝐎𝐘 CÓ TRÁI TIM VÀNG" TRONG LÀNG K-DRAMA 💓

(Bài viết gốc từ Soompi và phần dịch thuộc quyền sở hữu của Phạm Tú Oanh, chân thành cảm ơn các bạn đã đọc. Do not take out)

Những chàng trai hư của Kdrama không phải lúc nào cũng là nhân vật mà thu hút người xem nhất. Nhưng khi họ có thể thể hiện sự đồng cảm, lòng trắc ẩn và mong muốn thực sự yêu thương một ai đó thì mình tin là người xem không thể không mềm lòng trước họ. Bad boy là một nhân vật khá phổ biến trong K-drama, dưới đây Soompi đưa ra một số nhân vật đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng khán giả, các bạn thử xem cùng mình nha.

1. Joo Sang Gu – “Move To Heaven”

Lee Je Hoon vào vai Joo Sang Gu, một cựu tù nhân và chiến binh ngầm, người đột nhiên trở thành người bảo vệ cho đứa cháu trai mắc chứng t.ự k.ỉ của mình sau khi anh trai qua đời. Anh trai và cháu trai của anh ấy đang làm “người chữa lành vết thương”, thu xếp và đóng gói đồ đạc cho người đã khuất.

Joo Sang Gu không quan tâm đến cháu trai của mình, và do một số hiểu lầm trong quá khứ, anh ấy có thể ít để tâm hơn đến người anh trai đã qua đời của mình. Nhưng khi quen cháu trai Han Gu Ru (Tang Joon Sang đóng) và công việc anh ấy làm, Sang Gu bắt đầu thay đổi và trở thành một người tốt hơn. Bạn thấy sự tức giận và hung hăng của anh ấy dần tan biến khi anh ấy trở nên gần gũi hơn với gia đình của mình, sự chuyển đổi của anh ấy rất quyết liệt và khiến người xem cảm thấy ấm lòng.

✨

2. Goo Dong Mae – “Mr. Sunshine”

Yoo Yeon Seok vai Goo Dong Mae trong “Mr. Sunshine, anh ta lừa dối và có thể bạn gần như chắc chắn rằng anh ấy hoàn toàn là người xấu, Nhưng rồi việc nhìn thấy tình yêu trong mắt người đàn ông này khi nhìn thấy Go Ae Shin (Kim Tae Ri) sẽ khiến bạn có suy nghĩ khác đấy. Điểm yếu duy nhất của Goo Dong Mae là tình cảm dành cho Ae Shin.

Goo Dong Mae có 2 mặt trong nhân vật của mình. Vì là một phần của Hội Rồng Đen, anh ta vô cùng lạnh lùng, sẵn sàng tiêu diệt bất cứ thứ gì và bất cứ ai trên con đường mình đi. Nhưng anh ấy cũng có một mặt yếu mềm đối với Go Ae Shin và dường như không thể để cô rời đi được. Cô ấy đã giúp anh trong quá khứ và anh chưa bao giờ quên cô. Cảm xúc và tình yêu của anh ấy dành cho Go Ae Shin là rất rõ ràng, và thật ngọt ngào khi anh ấy trở nên "bất lực" với cô ấy như vậy. Đó là một sự biến đổi trong nhân vật này khiến khán giả không thể nào quên.

✨

3. Shin Se Gi – “Kill Me, Heal Me”

“Kill Me, Heal Me” kể về một người đàn ông tên là Cha Do Hyun (Ji Sung đóng), người phải đấu tranh với chứng rối loạn đa nhân cách do quá khứ đau thương thuở nhỏ để lại. Cụ thể hơn, trong anh tồn tại 7 nhân cách, một trong số đó yêu với nữ chính Oh Ri Jin (Hwang Jung Eum đóng).

Trong số những nhân cách ấy có Shin Se Gi "cứng như đinh đóng cột". Anh ấy yêu thích kiểu trang điểm mắt khói của mình và không để bất kỳ ai gây rối với Oh Ri Jin. Anh ấy đã yêu cô ấy chừng nào còn nhớ và cố gắng hết sức để bảo vệ cô ấy bằng mọi giá. Anh ấy không quan tâm nhiều đến những người xung quanh mình hay những gì người khác nghĩ về mình, nhưng khi nói đến Ri Jin, anh ấy sẵn sàng làm bất cứ điều gì cho cô ấy - anh ấy thậm chí còn tổ chức cho cô ấy một bữa tiệc gồm tất cả những món đồ chơi yêu thích thời thơ ấu của cô ấy. Tình yêu của anh ấy dành cho Ri Jin thật quá đáng yêu luôn!

✨

4. Moon Jae Shin - "Sungkyunkwan Scandal"

“Sungkyunkwan Scandal” có sự tham gia của Song Joong Ki, Park Yoochun và Yoo Ah In - tất cả đều là những chàng trai đào hoa theo những cách riêng của họ! Trong bộ phim này, những chàng trai đào hoa có học thức này đã yêu Kim Yoon Hee (Park Min Young), một phụ nữ đã cải trang thành nam nhân để giúp đỡ gia đình.

Đặc biệt, Moon Jae Shin (Yoo Ah In đóng) luôn ở bên cạnh Kim Yoon Hee (Park Min Young đóng) như một hiệp sĩ trong bộ áo giáp sáng chói vậy. Anh ấy không sợ hãi, kiệm lời và thương yêu Yoon Hee bằng cả trái tim mình. Chắc hẳn có điều gì đó về cách suy ngẫm của Jae Shin thực sự khiến trái tim bạn loạn nhịp nhỉ? Ngay khi bạn nghĩ rằng Jae Shin có thể quá cứng rắn với Yoon Hee, anh ấy đã làm và nói những điều ngọt ngào nhất khiến bạn nhận ra rằng trái tim anh ấy vô cùng trong sáng và chân thật!

✨

5. Wang So – “Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo”

Lee Joon Gi vào vai Wang So vẻ ngoài khó gần, cứng rắn và là một trong nhiều hoàng tử được xếp hàng để trở thành Vua. Khi gặp Hae Soo (IU), anh ấy đã yêu cô ấy nhưng dường như không thể tìm thấy thời điểm thích hợp để ở bên cô ấy.

Lee Joon Gi trong vai Wang So đã tạo nên cơn sốt khi phim chiếu trên toàn thế giới. Vai diễn này- người đã cố gắng rất nhiều để không phải lòng Hae Soo khiến người xem vô cùng thích thú. Anh ấy luôn đấu tranh với việc khuất phục trước những cách làm mình xấu đi, nhưng trái tim anh ấy vẫn trung thành với Hae Soo cho đến phút cuối cùng. Và dĩ nhiên ai thích phim đều mong có phần 2 rồi!

✨

6. Lee Gang Doo – “Just Between Lovers”

Do một tai nạn mà anh ấy gặp phải khi còn nhỏ, Lee Gang Doo (Junho) sống cuộc sống như trên bờ vực. Những giấc mơ của anh ấy đã bị lấy đi ngay lập tức, và anh ấy có thể ít quan tâm đến cuộc sống của mình hơn. Anh ta liên tục đánh nhau và không có ý định đưa cuộc sống của mình trở lại đúng hướng. Anh không có hy vọng và không có mong muốn cho một tương lai tốt đẹp.

Ngay khi Gang Doo như là một chàng trai hư vô vọng, anh gặp Ha Moon Soo (Won Jin Ah đóng), và cả hai đã nảy sinh tình cảm. Họ yêu nhau và nhận ra rằng họ có chung những trải nghiệm đau thương xảy ra khi họ còn trẻ. Gang Doo bắt đầu hành trình chữa lành và cả hai tìm thấy niềm an ủi ở nhau. Cuộc sống của anh ấy hoàn toàn đảo lộn theo chiều hướng tốt hơn khi anh ấy nhận ra rằng mình đã được định sẵn để ở bên Moon Soo. Anh ấy mở lòng và bắt đầu nhận ra rằng anh ấy có thể mơ một lần nữa.

✨

7. Goo Jun Pyo – “Boys Over Flowers”

Trong "Boys Over Flowers", Goo Jun Pyo (Lee Min Ho đóng) sở hữu đủ thứ của chàng trai sinh ra trong một gia đình siêu giàu có. Anh ấy điển trai, quyến rũ, nổi tiếng, có nhiều bạn và khá kiêu ngạo. Vì vậy, không có gì lạ khi Geum Jan Di (Goo Hye Sun đóng) chuyển đến trường của anh ấy mà anh ấy đối xử tệ với cô ấy thế cả. Anh ta bắt nạt cô do đó, khiến các bạn khác cũng hùa theo bắt nạt cô ấy luôn. Phải đến một sự kiện và sự biến đổi định mệnh để Jun Pyo nhận ra rằng sự căm ghét của anh dành cho cô có thể không thực sự là hận thù, mà là cảm xúc yêu thương quá lớn mà thôi.

Goo Jun Pyo không thể để bất kỳ ai bước vào cuộc sống của mình, đây là một nhân vật mà tất cả chúng ta đều thấy quen thuộc. Anh ấy có một vẻ ngoài khó gần lạnh lùng và mặc dù được cung cấp mọi thứ anh ta cần thì anh vẫn cảm thấy rất khó mở lòng với bất kỳ ai. Khi Jan Di bước vào cuộc đời mình, ban đầu anh ấy không thích cô ấy vì cô ấy quá khác biệt so với anh, nhưng một khi anh ấy nhận ra những khác biệt đó là điều khiến mình bị thu hút, anh ấy muốn dành tất cả những điều tốt đẹp cho cô ấy. Sự biến đổi này quyết liệt khi anh ấy thề sẽ yêu cô ấy hoàn toàn và thậm chí không thể rời xa cô ấy.

✨

8. Jang Hyuk – “Wok Of Love”

Doo Chil Sung (Jang Hyuk đóng) là một thủ lĩnh băng đảng cho vay nặng lãi và là chủ một nhà hàng Trung Quốc tồi tàn. Anh ấy có một phong thái điềm tĩnh nhưng cũng có thể khá tàn nhẫn khi nói đến việc kinh doanh. Anh ta chẳng sợ sệt gì và mọi người sợ hãi anh ta.

Nhưng khi bộ phim tiếp tục phát triển và tìm hiểu thêm về Chil Sung, ta nhận ra rằng anh ấy còn nhiều điều hơn những gì thấy bên ngoài. Đầu tiên, lòng trung thành của anh ấy dành cho Seo Poong (Junho đóng) rất ngọt ngào. Anh giúp Seo Poong ra ngoài mà không hề biết rõ về anh kia và dường như nhanh chóng tin tưởng anh ta. Thứ hai, sự tận tâm và tình yêu của anh ấy dành cho Dan Sae Woo (Jung Ryeo Won đóng) là một trong những điểm nổi bật khi chúng ta có thể thấy tên xã hội đen tàn nhẫn này "tan chảy" trước người phụ nữ anh ấy yêu.

✨

9. Hwang In Yeop - True Beauty

Là gương mặt "tân binh" trên màn ảnh Hàn Quốc, cái tên Hwang In Yeop bất ngờ được biết đến nhiều hơn khi xuất hiện với vai trò tình địch Cha Eun Woo trong True Beauty. Vào vai Han Seo Jun- chàng trai bề ngoài lạnh lùng bên trong ấm áp, biết quan tâm người khác, Hwang In Yeop trong phim đã chạm đúng gu của đông đảo khán giả nữ là điểm sáng về khả năng diễn xuất khá ấn tượng. Trong phim có thể nhiều lúc han Seo Jun khá cọc với mọi người, ban đầu cũng hay trêu nữ chính nhưng dần dần chính anh dính vô tình yêu này và nên là thôi khỏi bad boy luôn.

✨

10. Choi Young Do – “ The Heirs”

“The Heirs” là bộ phim truyền hình có sự tham gia của Lee Min Ho và Park Shin Hye vào vai hai người yêu nhau thời trung học. Bộ phim được viết bởi Kim Eun Sook, người đã viết một số kịch bản cho bom tấn trước đó như Secret Garden, A Gentleman's Dignity.. “Những người thừa kế” đã gây bão cho Hàn Quốc và các khu vực khác của châu Á chủ yếu vì dàn diễn viên của phim, nhưng chúng ta không thể quên rằng hội chứng vai chính thứ rất chi là có thật.

Kim Woo Bin vào vai Choi Young Do, một chàng trai có quá khứ thực sự "khó khăn". Được nuôi dưỡng trong một gia đình với một người cha tàn nhẫn, Young Do chẳng có gì hạnh phúc cả. Sau khi gặp Cha Eun Sang (Park Shin Hye), anh ấy không biết làm thế nào để truyền đạt cảm xúc tâm tư của mình. Vì vậy anh trở nên khắc nghiệt và lạnh lùng với cô. Khi tình cảm của anh ấy tiếp tục phát triển, chúng ta thấy một học sinh trung trở nên thẳng thắn và trung thực với tình cảm dành cho Eun Sang. Càng về cuối bộ phim, người xem lại càng ấm lòng và cảm mến trước Young Do!

---

Trên đây là 10 nhân vật bad boy trong truyền thuyết (số 9 mình tự thêm haha), các bạn có chàng nào thì comment bên dưới cho mình và các bạn khác tham khảo nhé. Vì mình biết phim Hàn nhiều vai diễn bad boy ấn tượng lắm ^^

Have a nice Sunday mọi người nha 😘

DÉP LÀO - LÀ DÉP CỦA NGƯỜI LÀO?

Nhiều người cho rằng loại dép mà nhiều người gọi là dép Lào thực ra là dép… Thái vì nó được sản xuất từ Thái Lan. Liệu nhận định này có chính xác không?

Dép Lào không có xuất xứ từ Thái Lan và cũng chẳng phải do Lào sản xuất. Đơn giản là vì sau năm 1975, nhiều người Lào vào miền Trung Việt Nam, cụ thể là ở Nghệ An và Quảng Trị, hành nghề buôn bán, người nào cũng đi loại dép xỏ ngón, thậm chí có một số người chuyên bán loại dép này nên dân ta gọi là dép Lào. Thế rồi cái tên dép Lào lan khắp cả nước.

Dép Lào được sử dụng từ thời Ai Cập cổ đại?

Ngày xưa, dân ta thường gọi loại dép xỏ ngón này là dép tông theo cách gọi của người Pháp (tong), một loại dép phổ biến nhiều nơi trên thế giới, được sử dụng từ thời Ai Cập cổ đại, khoảng 1.500 năm trước Công Nguyên, tuy nhiên có những hình vẽ trên tường cho thấy loại dép này xuất hiện cách đây khoảng 6.000 năm.

Nhìn chung, thời xưa người ta dùng nhiều chất liệu khác nhau để làm loại dép này. Ở Ai Cập cổ đại thường sử dụng lá cọ và giấy cói, Trung Quốc và Nhật Bản thường làm bằng rơm, Ấn Độ dùng gỗ, ở Nam Mỹ người ta dùng lá cây thùa sợi (Agave sisalana), còn những thổ dân ở Mexico sử dụng cây Yucca, tộc người Maasai ở châu Phi lại làm bằng da sống...

Ngày nay, dép tông chủ yếu làm bằng cao su, nhựa dẻo, bọt xốp (foam), da lộn, vải và hợp chất Polyurethane...Kiểu dáng khá đa dạng, có loại xỏ giữa ngón chân cái và trỏ, loại ngón trỏ và giữa, loại ngón giữa và áp út, loại xỏ một hoặc hai ngón vào lỗ nhỏ gắn trên mặt dép...

Dép tông, dép Lào hay dép xỏ ngón còn có nhiều tên tùy theo ngôn ngữ và quốc gia (với thiết kế khác nhau), nhiều nước gọi chúng là sandals. Ở Nhật Bản người ta gọi là dép Zōri (草履) - có lẽ loại dép này được nhập khẩu vào Ba Lan nên nước này gọi chúng là japonki; còn người dân Croatia gọi là japanke, người Bulgaria gọi là djapanki (джапанки), đến khi sang New Zealand thì chúng có tên thương mại là jandals, tức loại dép sandals có nguồn gốc từ Nhật; riêng Ukraine và Nga sử dụng loại dép tông xuất khẩu từ Việt Nam nên dép này được gọi là vietnamki (Вьетнамки).

Còn dân Hy Lạp gọi là sayonares (σαγιονάρες); dân Tây Ban Nha gọi là chancleta; khi du nhập vào Bồ Đào Nha thì chúng có tên là chinelo; ở Anh, Đức, Mỹ, Thụy Điển gọi chung là flip-flops…

Nhìn chung, còn rất nhiều tên gọi loại dép này (tùy theo nước), ví dụ như Infradito (nước Ý); parmak arası terlik (Thổ Nhĩ Kỳ); slap (Rumani) hay varvassandaali (Phần Lan)…

Đừng nghĩ dép tông, dép Lào chỉ dành cho giới bình dân, trên thực tế thì có nhiều chính khách, giới tu hành cũng sử dụng loại dép này. Năm 2011, khi đi nghỉ ở quê nhà Hawaii, Tổng thống Mỹ Barack Obama lên báo với bức ảnh chụp ông mang một đôi dép tông. Ngay cả Đức Đạt-lai Lạt-ma của Tây Tạng cũng là người thường xuyên đi loại dép này trong lúc gặp một số tổng thống Mỹ như Barack Obama và George W. Bush…

Nhìn chung ở Đông Nam Á, dép tông rất phổ biến, đặc biệt là đi cùng trang phục truyền thống ở Myanmar. Trước năm 1975 ở miền Nam thì dép tông được gọi là dép Nhựt (Nhật), do loại dép này được sản xuất tại Nhật, nhập khẩu vào Việt Nam. Cái tên dép Lào chỉ xuất hiện sau năm 1975.

Về nguồn gốc tên gọi thì có 2 cách giải thích theo kiểu từ nguyên dân gian: thứ nhất là do nhiều người Lào sang miền Trung Việt Nam sống bằng nghề buôn bán, họ đi loại dép tông, thậm chí là bán loại dép này nên từ đó xuất hiện cái tên dép Lào; thứ hai là sau 1975, có rất nhiều đoàn xe tải từ nước ta quá cảnh qua Lào mua loại dép xỏ ngón về, từ đó người ta gọi là dép Lào (nhưng chưa chắc là do Lào sản xuất).

Tuy đơn giản và có thể kết hợp linh hoạt với nhiều loại trang phục khác nhau nhưng dép tông không thực sự tốt cho đôi chân.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra tác hại đến mắt cá chân, bàn chân... chúng ta khi đi dép tông quá nhiều. Vậy nên tốt nhất bạn hãy tránh đi tông quá lâu, đặc biệt bạn không nên chọn những đôi tông có đế, hay làm bằng chất liệu kém chất lượng.

Cre: Trần Quang Duy

ẢNH: SƯU TẦM